Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

Devanagari script

आश्विनस्य सिते पक्षे संप्राप्ते नवमीदिने । उपवासपरा या मां निशीथे पूजयिष्यति । तस्याः सौभाग्यमत्युग्रं सर्वदा वै भविष्यति

Transliteration

āśvinasya site pakṣe saṃprāpte navamīdine | upavāsaparā yā māṃ niśīthe pūjayiṣyati | tasyāḥ saubhāgyamatyugraṃ sarvadā vai bhaviṣyati

Translation

Dans la quinzaine claire d’Āśvina, lorsque survient le neuvième jour lunaire, la femme vouée au jeûne qui m’adore à minuit—sa bonne fortune sera d’une puissance extrême, à jamais.

Word by Word

• आश्विनस्य: of Āśvina (month)
• आश्विनस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: आश्विन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; मासवाचक (of the month Āśvina)

• सिते: bright (white)
• सिते: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; (qualifies पक्षे)

• पक्षे: in the fortnight
• पक्षे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• संप्राप्ते: when (it) has arrived
• संप्राप्ते: Adhikarana (Time circumstance/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + प्र + आप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी (when it has arrived)

• नवमी: ninth (tithi)
• नवमी: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नवमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; पूर्वपद (in compound)

• दिने: on the day of the ninth
• दिने: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (नवमी-दिने = नवम्याः दिने)

• उपवास: fasting
• उपवास: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: उपवास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; पूर्वपद (in compound)

• परा: devoted to fasting
• परा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (उपवास-परा = उपवासे परा/निष्ठा)

• या: who
• या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• माम्: me
• माम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन

• निशीथे: at midnight
• निशीथे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: निशीथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; (at midnight)

• पूजयिष्यति: will worship
• पूजयिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• सौभाग्यम्: good fortune
• सौभाग्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सौभाग्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• अति: very, exceedingly
• अति: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अति (अव्यय)
• Form: उपसर्ग/अव्यय (intensifier: very) पूर्वपद (in compound)

• उग्रम्: intense, great
• उग्रम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (अति-उग्रम् = अत्यन्तम् उग्रम्)

• सर्वदा: always
• सर्वदा: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (always)

• वै: indeed
• वै: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय/निपात (indeed)

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Devī (continuing)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Midnight on Āśvina śukla navamī: a fasting woman worships Devī by lamp-light; the shrine glows with intensified Śakti, promising ‘atyugra’ saubhāgya.

Characters & Entities

• Devī
• Āśvina
• Navamī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred time (tithi and month) combined with disciplined worship at a holy place is portrayed as greatly amplifying auspicious merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Devi’s tīrtha described in Adhyāya 86 of Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya, where time-specific worship is praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

Fasting and performing the Goddess’s pūjā at niśītha (midnight) on Āśvina-śukla Navamī.