Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

श्रीभगवानुवाच । सामान्यवचनं प्रोक्तं सर्वस्त्रीणामनेन हि । तत्किमर्थं महाभागे त्वया चैवेदृशः कृतः

śrībhagavānuvāca | sāmānyavacanaṃ proktaṃ sarvastrīṇāmanena hi | tatkimarthaṃ mahābhāge tvayā caivedṛśaḥ kṛtaḥ

Le Seigneur Bienheureux dit : « Il n’a prononcé qu’une parole générale au sujet de toutes les femmes. Pourquoi donc, ô fortunée, as-tu accompli un tel acte ? »

श्रीभगवान्the Blessed Lord
श्रीभगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री-भगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बोधन-पूर्वक वक्ता-निर्देशः
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सामान्यवचनम्a general statement
सामान्यवचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसामान्य-वचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्म/विषयत्वे
प्रोक्तम्has been spoken
प्रोक्तम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकाले कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘सामान्यवचनम्’ इत्यस्य विशेषणम्
सर्वस्त्रीणाम्of all women
सर्वस्त्रीणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व-स्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
अनेनby this
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्न-पूर्वपदम्
किमर्थम्for what reason?
किमर्थम्:
Adhikarana (Cause/Reason as adverbial/अधिकरण-भाव)
TypeIndeclinable
Rootकिम्-अर्थ (प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
महाभागेO fortunate lady
महाभागे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
ईदृशःsuch (of this kind)
ईदृशः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘कृतः’ इत्यस्य विशेषणम्
कृतःwas done/made
कृतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकाले कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे (passive sense)

Śrībhagavān (Garuḍadhvaja/Viṣṇu)

Type: kshetra

Listener: Śāṇḍilya

Scene: Janārdana questions a revered sage about why a harsh restraint/punishment was imposed for a broadly phrased remark about women; the moment is tense but guided by dharma.

Ś
Śrībhagavān (Viṣṇu)
Ś
Śāṇḍilī

FAQs

Dharma evaluates not only wrongdoing but also the proportionality and intention of one’s response; restraint is praised even when correcting error.

This verse continues the Tīrthamāhātmya narrative thread; it does not itself identify a particular tīrtha.

None.