Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 71›Shloka 43
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

Devanagari script

तस्यां शक्तौ नरो यश्च कुर्यात्पृष्ठिनिघर्षणम् । पूजयित्वा तु पुष्पाद्यैः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । स न स्याद्रोगसंयुक्तो यावत्संवत्सरं द्विजाः

Transliteration

tasyāṃ śaktau naro yaśca kuryātpṛṣṭhinigharṣaṇam | pūjayitvā tu puṣpādyaiḥ samyakchraddhāsamanvitaḥ | sa na syādrogasaṃyukto yāvatsaṃvatsaraṃ dvijāḥ

Translation

Ô deux-fois-nés : quiconque, après avoir honoré cette Śakti avec des fleurs et autres offrandes, muni d’une foi juste, y frotte (y touche) son dos, ne sera pas atteint de maladie durant une année.

Word by Word
तस्याम्in that
तस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम
शक्तौin/at the Śakti (spear)
शक्तौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
कुर्यात्should do
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पृष्ठिनिघर्षणम्rubbing of the back
पृष्ठिनिघर्षणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपृष्ठि (प्रातिपदिक) + निघर्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (पृष्ठेः/पृष्ठिनः निघर्षणम्)
पूजयित्वाhaving worshipped
पूजयित्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) + इत्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
तुindeed/then
तु:
Sambandha/Emphasis (Nipata/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक निपात (particle: but/indeed)
पुष्पाद्यैःwith flowers and the like
पुष्पाद्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (पुष्पाणि आदीनि येषां तैः)
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: properly)
श्रद्धासमन्वितःendowed with faith
श्रद्धासमन्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक) + समन्वित (सम्+अन्वि/इ धातु + क्त, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; समासः—तत्पुरुष (श्रद्धया समन्वितः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
नnot
न:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
रोगसंयुक्तःafflicted with disease
रोगसंयुक्तः:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरोग (प्रातिपदिक) + संयुक्त (सम्+युज् धातु + क्त, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; समासः—तत्पुरुष (रोगेण संयुक्तः)
यावत्until/for as long as
यावत्:
Avadhi (Limit/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; अवधिवाचक (until/as long as)
संवत्सरम्a year
संवत्सरम्:
Karma (Extent of time/कालपरिमाण)
TypeNoun
Rootसंवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (कालावधि-अर्थे)
द्विजाःO twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रायः (vocative-sense though form is nominative)
Speaker

Sūta (addressing the sages/dvijas)

Tirtha Mahatmya

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Dvijāḥ (addressed audience)

Visual Art Cues

Scene: A devotee, having offered flowers, reverently touches/rubs his back against a consecrated Śakti emblem near a shrine while brāhmaṇas witness; the atmosphere suggests protective energy and relief from illness.

Characters & Entities
Ś
Śakti (Skanda’s sacred Śakti)
D
Dvijas

FAQs

Faithful worship joined with prescribed tīrtha-practice is said to yield tangible well-being, reflecting the Purāṇic link between dharma and health.

The Śakti installation at Skandapura/Camatkārapura, treated as a potent healing-focused sacred point within the kṣetra.

Worship the Śakti with flowers and offerings, then perform pṛṣṭhi-nigharṣaṇa (back-rubbing/touching contact) as a vowed act, said to avert disease for a year.

←Previous Verse
Next Verse→