Previous Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा समुद्रो भयसंकुलः । अपसारं ततश्चक्रे यावत्तस्याभिवांछितम्

sūta uvāca | tasya tadvacanaṃ śrutvā samudro bhayasaṃkulaḥ | apasāraṃ tataścakre yāvattasyābhivāṃchitam

Sūta dit : Entendant ces paroles, l'océan, secoué de peur, se retira — reculant aussi loin qu'il le désirait.

सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘वचनम्’ इति विशेष्येण सह
वचनम्speech, statement
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
समुद्रःthe ocean
समुद्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भयसंकुलःfilled with fear
भयसंकुलः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभय + संकुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः ‘भयेन संकुलः’
अपसारम्withdrawal, retreat
अपसारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअपसार (प्रातिपदिक; अप-√सृ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ततःthen, thereafter
ततः:
Kala/Sequence (क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
चक्रेdid, made
चक्रे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपदम्
यावत्as much as, up to the extent that
यावत्:
Parimana/Limit (परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/सम्बन्ध-शब्द)
Formअव्यय (correlative/limit marker)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th), एकवचन
अभिवाञ्छितम्desired, wished for
अभिवाञ्छितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभि + वाञ्छित (प्रातिपदिक; अभि-√वाञ्छ् क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (desired)

Sūta

Tirtha: Sea-shore tīrtha of Saurāṣṭra/Prabhāsa (implied)

Type: ghat

Scene: Sūta narrates as the Ocean, personified and fearful, recedes; the shoreline expands, revealing fresh land and a calm horizon after tension.

S
Sūta
S
samudra (ocean)

FAQs

Even the vast ocean is depicted as subordinate to dharmic command, highlighting divine sovereignty behind tīrtha-manifestation.

A coastal/shoreline transformation is implied (ocean withdrawal), but the named tīrtha is not specified in this single verse.

None; the verse is etiological narration explaining a change in sacred landscape.