Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 27

अथ भग्नं बलं दृष्ट्वा हैहयाधिपतिः क्रुधा । स्वचापं वाञ्छयामास सज्यं कर्तुं त्वरान्वितः । शक्नोति नारोपयितुं सुयत्नमपि चाश्रितः

atha bhagnaṃ balaṃ dṛṣṭvā haihayādhipatiḥ krudhā | svacāpaṃ vāñchayāmāsa sajyaṃ kartuṃ tvarānvitaḥ | śaknoti nāropayituṃ suyatnamapi cāśritaḥ

Voyant son armée brisée, le seigneur des Haihaya, saisi de colère, se hâta de bander son propre arc; mais, malgré de grands efforts, il ne put y poser la flèche.

athathen
atha:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
bhagnambroken
bhagnam:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhagna (प्रातिपदिक; √bhañj क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
balamarmy/force
balam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
haihayādhipatiḥlord of the Haihayas
haihayādhipatiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roothaihaya (प्रातिपदिक) + adhipati (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (हैहयानाम् अधिपतिः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
krudhāin anger
krudhā:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkrudhā (अव्यय/निपात)
Formभाववाचक-अव्यय (in anger; instrumental sense)
sva-cāpamhis own bow
sva-cāpam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + cāpa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (स्वः चापः); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
vāñchayāmāsadesired
vāñchayāmāsa:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vāñch (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
sajyamstrung/ready
sajyam:
Karma (Object complement/कर्मपूरक)
TypeAdjective
Rootsajya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (to be made ready/strung)
kartumto make
kartum:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु) + तुमुन्
Formतुमुनन्त (infinitive)
tvarā-anvitaḥendowed with haste
tvarā-anvitaḥ:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Roottvarā (प्रातिपदिक) + anvita (प्रातिपदिक; √i क्त)
Formतत्पुरुष-समास (त्वरया अन्वितः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
śaknotiis able
śaknoti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√śak (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
āropayitumto set/fit (on the bow)
āropayitum:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootā-√ruh/√rop (धातु; causative sense) + तुमुन्
Formतुमुनन्त (infinitive); अर्थः—आरोपयितुम् (to place/fit, to string/raise)
su-yatnamgreat effort
su-yatnam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + yatna (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (सु-यत्नः); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
apieven
api:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक-अव्यय (even/also)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
āśritaḥhaving resorted (to it)
āśritaḥ:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootā-√śri (धातु) + क्त
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (having resorted to)

Deductive attribution: Purāṇic narrator

Scene: The Haihaya lord stands amid a broken army, face flushed with anger, trying to string his bow; his hands strain, yet the bow remains unstrung, as if an unseen force resists.

H
Haihaya (lord)

FAQs

Adharma and grave sin can manifest as sudden incapacity—power fails at the decisive moment, revealing the hidden governance of karma.

Not named here; the chapter’s broader tīrtha framework (with later Narmadā reference) supplies the sacred-geography emphasis.

None; this is narrative illustrating karmic consequence.