Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 45

तथा तत्रास्ति पूर्वस्यां दिशि तत्तीर्थमुत्तमम् । गयाशिर इति ख्यातं प्रेतत्वान्मुक्तिदा यकम्

tathā tatrāsti pūrvasyāṃ diśi tattīrthamuttamam | gayāśira iti khyātaṃ pretatvānmuktidā yakam

De plus, à l'est de cet endroit se trouve un excellent Tīrtha, renommé sous le nom de Gayāśira, qui accorde la délivrance de l'état de preta.

तथाthus; also
तथा:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक/समुच्चयार्थ (thus/also)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण
अस्तिis; exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पूर्वस्याम्in the eastern
पूर्वस्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying दिशि)
दिशिdirection
दिशि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying तीर्थम्)
तीर्थम्holy place; ford
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उत्तमम्excellent; best
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying तीर्थम्)
गयाशिरःGayaśiras (the 'head' of Gayā)
गयाशिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगयाशिरस् (प्रातिपदिक: गया + शिरस्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (गयायाः शिरः)
इतिthus; called
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
ख्यातम्known; famed
ख्यातम्:
Kriya (Predicative/क्रिया-विशेष)
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि (known/called)
प्रेतत्वात्from preta-hood
प्रेतत्वात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootप्रेतत्व (प्रातिपदिक: प्रेत + त्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेतौ/अपादाने (from/owing to preta-hood)
मुक्तिदायकम्bestowing liberation
मुक्तिदायकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्ति + दायक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः चतुर्थी-तत्पुरुष (मुक्तये दायकः) / उपपद-तत्पुरुष; विशेषण (qualifying तीर्थम्/गयाशिरः)

Preta (a departed spirit)

Tirtha: Gayāśira

Type: tirtha

Scene: Directional revelation: to the east lies the excellent tīrtha called Gayāśira, famed as a liberator from pretahood.

G
Gayāśira Tīrtha
M
Mukti
P
Preta-bhāva

FAQs

Specific tīrthas are celebrated as uniquely efficacious for relieving particular karmic conditions, including pretahood.

Gayāśira tīrtha, located to the east of the previously described sacred area.

Not detailed here; the verse identifies Gayāśira as a liberation-giving tīrtha, setting up the next instruction.