Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

नरसिंहवपुः साक्षात्तथा देवो हरिः स्वयम् । तथा विनायकस्तत्र सर्वकामप्रदायकः । सर्वविघ्नहरश्चैव स्थापितश्चार्जुनेन हि

narasiṃhavapuḥ sākṣāttathā devo hariḥ svayam | tathā vināyakastatra sarvakāmapradāyakaḥ | sarvavighnaharaścaiva sthāpitaścārjunena hi

Là aussi se tient Hari lui-même, manifesté en personne sous la forme de Narasiṁha. Et s’y trouve Vināyaka, dispensateur de tous les désirs, ôteur de tout obstacle—vraiment établi par Arjuna.

नरसिंहवपुःthe body/form of Narasiṃha
नरसिंहवपुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनरसिंह + वपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नरसिंहस्य वपुः)
साक्षात्directly, manifestly
साक्षात्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
तथाthus, also
तथा:
Sambandha (Linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अन्वयबोधक (connector: 'thus/also')
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
हरिःHari (Viṣṇu)
हरिः:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक (reflexive emphatic)
तथाalso
तथा:
Sambandha (Linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अन्वयबोधक
विनायकःVināyaka (Gaṇeśa)
विनायकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविनायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
सर्वकामप्रदायकःgiver of all desires
सर्वकामप्रदायकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + काम + प्रदायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां कामानां प्रदायकः)
सर्वविघ्नहरःremover of all obstacles
सर्वविघ्नहरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + विघ्न + हर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां विघ्नानां हरः)
and
:
Sambandha (Linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
एवindeed
एव:
Visheshana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
स्थापितःwas installed/established
स्थापितः:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (Linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
अर्जुनेनby Arjuna
अर्जुनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअर्जुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
हिindeed, for
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ निपात (particle: for/indeed)

Skanda (deduced from Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya narration style)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (with Narasiṃha and Vināyaka presence)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas / dvija-śreṣṭhas addressed in the passage

Scene: A sacred precinct in a Gujarati kṣetra: Narasiṃha as Hari stands in protective posture, while Vināyaka sits nearby as vighna-nāśaka; Arjuna is shown installing (pratiṣṭhā) the Vināyaka image with ritual vessels and priests.

N
Narasimha
H
Hari (Viṣṇu)
V
Vināyaka (Gaṇeśa)
A
Arjuna

FAQs

A tīrtha can unite multiple divine forms; worship of Viṣṇu (Narasiṁha) and Gaṇeśa is presented as complementary for protection and obstacle-removal.

The Nāgara Khaṇḍa tīrtha where Narasiṁha-Hari and Vināyaka are present, with Vināyaka explicitly linked to Arjuna’s installation.

No date-specific rite here; the verse identifies the deities and their promised functions (sarva-kāma-prada, sarva-vighna-hara).