Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

निवेश्य च तथा दिव्यं ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयत् । एतद्देवत्रयं क्षेत्रे युष्माकं हि मया कृतम् । भवद्भिः सकला चास्य चिन्ताकार्या सदैव हि

niveśya ca tathā divyaṃ brāhmaṇebhyo nyavedayat | etaddevatrayaṃ kṣetre yuṣmākaṃ hi mayā kṛtam | bhavadbhiḥ sakalā cāsya cintākāryā sadaiva hi

Après avoir ainsi établi les sanctuaires divins, il informa les brāhmaṇas : « Cette triade de divinités dans le kṣetra, je l’ai fondée pour vous. Aussi devez‑vous tous en assurer toujours le soin et l’entretien complets. »

niveśyahaving installed/placed
niveśya:
Purvakala (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootni-viś (नि+विश्-धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); अर्थः—स्थापयित्वा/प्रवेशयित्वा
caand
ca:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात
tathālikewise
tathā:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय—रीतिवाचक (in the same way/also)
divyamdivine
divyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण—(अन्तर्भूतं) ‘devatrayam’/‘kāryam’ इत्यर्थे
brāhmaṇebhyaḥto the Brahmins
brāhmaṇebhyaḥ:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), बहुवचन
nyavedayatinformed/announced
nyavedayat:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootni-vid (नि+विद्-धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; अर्थः—न्यवेदयत् = निवेदितवान्/सूचितवान्
etatthis
etat:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण—‘devatrayam’ इत्यस्य
devatrayamthe triad of deities
devatrayam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + traya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (त्रयः देवाः)
kṣetrein the sacred region
kṣetre:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
yuṣmākamof you/for you (belonging to you)
yuṣmākam:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootyuṣmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
hiindeed/for
hi:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/causal)
mayāby me
mayā:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; सर्वनाम
kṛtamdone/made
kṛtam:
Kriya (Result/क्रियाफल)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ-धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः—‘कृतम्’
bhavadbhiḥby you (respected sirs)
bhavadbhiḥ:
Karana (Agent/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootbhavat (प्रातिपदिक/सर्वनामवत्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; आदरार्थक सर्वनाम
sakalāentire/complete
sakalā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsakala (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण—‘cintā’ (अध्याहृत) / ‘cintākāryā’ इत्यर्थे
caand
ca:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात
asyaof this/of it
asya:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
cintā-kāryāto be cared for/attended to
cintā-kāryā:
Karta (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Rootcintā (प्रातिपदिक) + kārya (कृ-धातु, ण्यत्/तव्यत्-भाव)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (चिन्ता एव कार्यं यस्याः/या) = ‘to be taken care of’; कृदन्त-भावः (कārya = to be done)
sadaivaalways
sadaiva:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsadā + eva (अव्यय)
Formअव्यय—कालवाचक (always) + अवधारण (indeed)
hiindeed
hi:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)

Vidura (speaking to the brāhmaṇas, per verse content)

Type: kshetra

Scene: The patron addresses assembled brāhmaṇas before the newly established shrines, formally entrusting them with the triad’s care; priests hold scriptures and keys, while lamps burn steadily.

V
Vidura
B
Brāhmaṇas
D
Devatraya (triad of deities)

FAQs

Consecration is not the end—ongoing stewardship of a sacred site is itself dharma and sustains the kṣetra’s auspicious power.

The kṣetra where the Devatraya has been installed (Hāṭakeśvara-kṣetra context in Adhyāya 59).

Delegation of continual service: regular care, protection, and ritual attention for the installed Devatraya.