Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 97

Devanagari script

ततस्ते मंत्रिणो वृद्धाः स च राजा मुनीश्वरः । पुत्रं प्रतर्दनंनाम राज्ये संस्थाप्य तत्क्षणात्

Transliteration

tataste maṃtriṇo vṛddhāḥ sa ca rājā munīśvaraḥ | putraṃ pratardanaṃnāma rājye saṃsthāpya tatkṣaṇāt

Translation

Puis les ministres âgés et ce roi—éminent en sagesse tel un muni—installèrent aussitôt sur le trône, dans le royaume, son fils nommé Pratardana.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriya-vishesana (Temporal/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरार्थक (then)

• ते: those, his
• ते: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; (मन्त्रिणः) इति विशेषण

• मन्त्रिणः: ministers
• मन्त्रिणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• वृद्धाः: elder, aged
• वृद्धाः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वृद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• राजा: king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मुनीश्वरः: lord of sages
• मुनीश्वरः: Karta (Apposition/कर्ता-समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मुनि + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (मुनीनाम् ईश्वरः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पुत्रम्: son
• पुत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• प्रतर्दनम्: Pratardana
• प्रतर्दनम्: Karma (Object apposition/कर्म-समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रतर्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नाम (proper noun)

• नाम: named
• नाम: Sambandha (Naming particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामनिर्देशक-निपात (particle meaning 'named/called')

• राज्ये: in the kingdom
• राज्ये: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• संस्थाप्य: having installed
• संस्थाप्य: Kriya (Gerundial/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् + स्था (धातु) → संस्थाप्य (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया (having installed/established)

• तत्क्षणात्: immediately, at that moment
• तत्क्षणात्: Kriya-vishesana (Temporal/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत् + क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव (तस्मिन् क्षणे/तत्क्षणम्); पञ्चमी-प्रयोगेण अव्ययवत्; कालवाचक (immediately)

Speaker

Unspecified narrator (within Sūta’s narration)

Visual Art Cues

Scene: A coronation moment: aged ministers stand beside the king as he places the crown on Prince Pratardana; the king’s face shows calm resolve, the court witnesses the lawful transfer.

Characters & Entities

• Pratardana
• king
• ministers

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma includes responsible governance—ensuring orderly succession before pursuing higher spiritual aims.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader narrative centers on Bhrūṇagarta; this verse describes the political transition following the episode.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes installation of the heir (rājya-saṃsthāpana).