Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 95

तस्मात्कीर्तय भूपाल कस्मिंस्तीर्थे समागतः । त्वं मुक्तः पातकाद्घोराद्ब्रह्महत्यासमुद्भवात्

tasmātkīrtaya bhūpāla kasmiṃstīrthe samāgataḥ | tvaṃ muktaḥ pātakādghorādbrahmahatyāsamudbhavāt

C’est pourquoi, ô protecteur de la terre, proclame à quel tīrtha, gué sacré, tu es parvenu, par lequel tu fus délivré du terrible péché issu du brahmahatyā.

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Sambandha (Logical connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् प्रयोगः; पञ्चमी-एकवचनरूपेण निबद्धम्; हेत्वर्थ-अव्यय (therefore/from that reason)
कीर्तयtell, proclaim
कीर्तय:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootकीर्तय् (धातु; णिजन्त from कीर्त्/कीर्ति)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भूपालO king (protector of the earth)
भूपाल:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभू + पाल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (भूमेः पालः); पुल्लिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
कस्मिन्in which
कस्मिन्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; प्रश्नवाचक विशेषण
तीर्थेat (a) sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
समागतः(you) have come, arrived
समागतः:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + गम् (धातु) → समागत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past active/क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (त्वं) इति अध्याहार्य
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा, एकवचन
मुक्तःfreed
मुक्तः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुच् (धातु) → मुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पातकात्from sin/crime
पातकात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootपातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
घोरात्terrible, dreadful
घोरात्:
Apadana (Qualifier of source/अपादान-विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; विशेषण (पातकस्य)
ब्रह्महत्यासमुद्भवात्arising from brahma-slaying
ब्रह्महत्यासमुद्भवात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootब्रह्महत्या + समुद्भव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (ब्रह्महत्यायाः समुद्भवः = arising from brahma-murder); पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन

Vasiṣṭha

Tirtha: Bhrūṇagarta (to be named in ensuing narration)

Type: kund

Scene: A courtly or assembly setting: elders/sages ask the king to declare the exact tīrtha that removed brahmahatyā; the king prepares to narrate, hands folded in humility.

V
Vasiṣṭha
K
king
T
tīrtha (unnamed in verse)
B
brahmahatyā

FAQs

One should publicize the power of holy places so others may gain faith and pursue purification through dharma.

The question points to the tīrtha responsible for liberation from brahmahatyā; in this adhyāya it is Bhrūṇagarta.

The implied practice is kīrtana—speaking and spreading the tīrtha’s greatness; no bathing/charity is specified in this verse.