Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34
Devanagari script
सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय वसिष्ठो मुनिसत्तमः । क्षालितांघ्रिः स्वयं तेन निविष्टो भोजनाय वै
Transliteration
sūta uvāca | sa tatheti pratijñāya vasiṣṭho munisattamaḥ | kṣālitāṃghriḥ svayaṃ tena niviṣṭo bhojanāya vai
Translation
Sūta dit : Vasiṣṭha, le plus excellent des sages, acquiesça en disant : « Qu’il en soit ainsi. » Puis, après que le roi lui eut lavé les pieds de ses propres mains, il s’assit pour prendre le repas.
Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तथाthus
तथा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb: ‘thus’)
इति‘so’/thus (quoting)
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)
प्रतिज्ञायhaving promised
प्रतिज्ञाय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-ज्ञा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having promised’
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मुनिसत्तमःbest of sages
मुनिसत्तमः:
Visheshana (Appositive qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootमुनि + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (among sages + best)
क्षालिताङ्घ्रिःwith washed feet
क्षालिताङ्घ्रिः:
Visheshana (Qualifier of Vasiṣṭha/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षालित (कृदन्त) + अङ्घ्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समास (washed + feet)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta-vishesana (Agent emphasis/कर्तृविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक (reflexive adverb: ‘himself’)
तेनby him/with him
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; सर्वनाम
निविष्टःsat down/was seated
निविष्टः:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-विश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्त (Past participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन
भोजनायfor eating/for the meal
भोजनाय:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootभोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन; प्रयोजन (purpose)
वैindeed
वै:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/पादपूरण (emphatic particle)
Speaker
Sūta
Characters & Entities
S
SūtaV
VasiṣṭhaK
King (implied)FAQs
True hospitality includes humility and service—honoring sages through traditional rites invites spiritual merit.
Not specified in this verse; it remains within the Tīrthamāhātmya narrative context.
Pāda-prakṣālana (washing the feet of an honored guest) prior to serving food.