Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

Devanagari script

निघ्नन्तो ब्राह्मणश्रेष्ठान्भक्षयन्तो हवींषि च । तथा यानि विचित्राणि यज्ञार्थे कल्पितानि च

Transliteration

nighnanto brāhmaṇaśreṣṭhānbhakṣayanto havīṃṣi ca | tathā yāni vicitrāṇi yajñārthe kalpitāni ca

Translation

Ils abattirent les plus éminents brāhmaṇas et dévorèrent les oblations (havis), ainsi que les offrandes diverses et les préparatifs merveilleux disposés pour le yajña.

Word by Word

• निघ्नन्तः: killing/striking down
• निघ्नन्तः: Karta (qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नि + हन् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कृदन्तः (present active participle, शतृ); पुल्लिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; (राक्षसाः) इति विशेषणम्

• ब्राह्मणश्रेष्ठान्: the best of the Brahmins
• ब्राह्मणश्रेष्ठान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः/कर्मधारयप्रायः: ब्राह्मणानां श्रेष्ठाः); पुल्लिङ्गः; द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• भक्षयन्तः: devouring
• भक्षयन्तः: Karta (qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भक्ष् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कृदन्तः (present active participle, शतृ); पुल्लिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; (राक्षसाः) इति विशेषणम्

• हवींषि: oblations
• हवींषि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः; द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः

• तथा: also
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय/प्रकारवाचक (also/likewise)

• यानि: which (things)
• यानि: Karta (Subject of implied verb/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• विचित्राणि: various/wondrous
• विचित्राणि: Karta (qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विचित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; यानि इति विशेषणम्

• यज्ञार्थे: for the sake of the sacrifice
• यज्ञार्थे: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ-अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः: यज्ञस्य अर्थः/प्रयोजनम्); पुल्लिङ्गः; सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (purpose-context locative)

• कल्पितानि: arranged/prepared
• कल्पितानि: Karta (qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कॢप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; यानि इति विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः

Speaker

Deductive (narratorial voice within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; explicit speaker not in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Chaos inside the yajña enclosure: rākṣasas strike down venerable priests; others seize and devour oblations; ritual vessels overturned; sacred arrangements scattered as flames flare and smoke rises.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas
• Havis (oblations)
• Yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Harming the custodians of sacred rites and consuming offerings symbolizes adharma’s assault on spiritual order; dharma calls for protection and restoration.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate verse does not identify the tīrtha; it functions as part of the tīrtha-centered narrative in Adhyāya 53.

What ritualistic prescription is mentioned?

No prescription is given; the verse describes the violation of yajña materials (havis and prepared offerings).