Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

दुर्वासा उवाच । यदा ते नंदिनी धेनुर्लिंगं बाणार्चितं पुरा । दर्शयिष्यति ते मुक्तिस्तदा तूर्णं भविष्यति

durvāsā uvāca | yadā te naṃdinī dhenurliṃgaṃ bāṇārcitaṃ purā | darśayiṣyati te muktistadā tūrṇaṃ bhaviṣyati

Durvāsā dit : Lorsque ta vache Nandinī te montrera le liṅga jadis adoré par Bāṇa, alors ta délivrance (mukti) surviendra promptement.

दुर्वासाःDurvāsā
दुर्वासाः:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्वासस् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Nom. sg.)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg.)
यदाwhen
यदा:
Kriya-visheshana (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक: ‘when’)
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-रूप (enclitic ‘ते’), एकवचन; अत्र चतुर्थी (Dat. sg.) ‘to you’
नन्दिनीNandinī
नन्दिनी:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootनन्दिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Nom. sg.)
धेनुःthe cow
धेनुः:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Nom. sg.); नन्दिनी इति समानाधिकरणम्
लिङ्गम्liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Acc. sg.)
बाण-अर्चितम्worshipped by Bāṇa
बाण-अर्चितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबाण (प्रातिपदिक) + अर्चित (कृदन्त; √अर्च्)
Formतत्पुरुष-समास (तृतीया: ‘बाणेन अर्चितम्’), भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; लिङ्गम् इति विशेषणम्
पुराformerly
पुरा:
Kriya-visheshana (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक: formerly)
दर्शयिष्यतिwill show
दर्शयिष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + णिच् (causative)
Formलृट्-लकार (भविष्यत्), प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg.); णिजन्त (causative) ‘will show’
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी, एकवचन (Dat. sg.)
मुक्तिःliberation
मुक्तिः:
Kartr (Subject of ‘भविष्यति’/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Nom. sg.)
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक: then)
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण: quickly)
भविष्यतिwill be, will occur
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (भविष्यत्), प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg.)

Durvāsā

Type: temple

Scene: Durvāsā prophesies: the king’s cow Nandinī will lead him to an ancient Śiva-liṅga once worshipped by Bāṇa; the scene hints at a hidden shrine in forest or near a water-source, awaiting revelation.

D
Durvāsā
N
Nandinī
D
Dhenu
L
Liṅga
B
Bāṇa
M
Mukti

FAQs

Liberation is linked to sacred encounter (darśana) with a consecrated liṅga, emphasizing grace mediated through holy places and signs.

A specific liṅga-site is indicated—‘the liṅga formerly worshipped by Bāṇa’—serving as the focal sacred landmark within this tīrtha-māhātmya episode.

Darśana (and implicitly reverent approach/worship) of the Bāṇa-arcita Śiva-liṅga is given as the condition for release (mukti).