Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

चमत्कारपुरे क्षेत्रे पीठे तत्र द्विजोत्तमाः । महाकालस्य देवस्य पुरतो रात्रिजागरम् । करोति श्रद्धया युक्तः सभार्यः स महीपतिः

camatkārapure kṣetre pīṭhe tatra dvijottamāḥ | mahākālasya devasya purato rātrijāgaram | karoti śraddhayā yuktaḥ sabhāryaḥ sa mahīpatiḥ

Ô le meilleur des deux-fois-nés : là, dans le champ sacré de Camatkārapura, sur ce siège saint, ce roi, avec son épouse, accomplit une veille nocturne devant le Seigneur Mahākāla, le cœur rempli de foi.

चमत्कारपुरेin Camatkārapura
चमत्कारपुरे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootcamatkāra + pura (चमत्कार प्रातिपदिक + पुर प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), सप्तमी (Loc./7th), एकवचन (sg.); तत्पुरुष-समास (चमत्कारस्य पुरम्)
क्षेत्रेin the sacred field
क्षेत्रे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkṣetra (क्षेत्र प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), सप्तमी (Loc./7th), एकवचन (sg.)
पीठेat the shrine/seat
पीठे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpīṭha (पीठ प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), सप्तमी (Loc./7th), एकवचन (sg.)
तत्रthere
तत्र:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक क्रियाविशेषण/adverb of place)
द्विजोत्तमाःO best of Brahmins
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana/Address (Vocative sense in context/सम्बोधनार्थ)
TypeNoun
Rootdvija + uttama (द्विज प्रातिपदिक + उत्तम प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom./1st), बहुवचन (pl.); कर्मधारय-समास (उत्तमा द्विजाः)
महाकालस्यof Mahākāla
महाकालस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmahā + kāla (महा प्रातिपदिक + काल प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (Gen./6th), एकवचन (sg.); कर्मधारय-समास (महान् कालः)
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdeva (देव प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (Gen./6th), एकवचन (sg.)
पुरतःin front of
पुरतः:
Adhikaraṇa (Spatial relation/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpurataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (उपसर्गसदृश/पूर्वसर्ग; स्थानवाचक—‘in front of’)
रात्रिजागरम्night vigil
रात्रिजागरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrātri + jāgara (रात्रि प्रातिपदिक + जागर प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (Acc./2nd), एकवचन (sg.); तत्पुरुष-समास (रात्रौ जागरम्)
करोतिdoes/performs
करोति:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.)
श्रद्धयाwith faith
श्रद्धया:
Karaṇa (Means/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśraddhā (श्रद्धा प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), तृतीया (Instr./3rd), एकवचन (sg.)
युक्तःendowed/engaged
युक्तः:
Viśeṣaṇa (Adjective of mahīpatiḥ/विशेषण)
TypeAdjective
Rootyukta (√yuj/युज् धातु, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom./1st), एकवचन (sg.); क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त
सभार्यःwith (his) wife
सभार्यः:
Viśeṣaṇa (Adjective of mahīpatiḥ/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa + bhāryā (स- उपसर्गसदृश + भार्या प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom./1st), एकवचन (sg.); तत्पुरुष-समास (भार्यया सहितः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom./1st), एकवचन (sg.)
महीपतिःthe king/lord of the earth
महीपतिः:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahī + pati (मही प्रातिपदिक + पति प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom./1st), एकवचन (sg.); तत्पुरुष-समास (महीनां पतिः)

Sūta

Tirtha: Camatkārapura

Type: kshetra

Listener: dvijoत्तमāḥ (addressed audience: ‘O best of twice-born’)

Scene: Inside the sanctified pīṭha of Camatkārapura, the king and queen stand before Mahākāla’s shrine through the night, lamps flickering, priests and brāhmaṇas nearby, the atmosphere dense with devotion.

C
Camatkārapura
M
Mahākāla

FAQs

Faithful wakeful worship (jāgaraṇa) before Śiva is presented as a powerful act of devotion within tīrtha-māhātmya.

Camatkārapura kṣetra and its pīṭha, where Mahākāla is worshipped, is explicitly named.

Rātri-jāgara: keeping a night vigil in the presence of Mahākāla, performed with śraddhā and (here) together with one’s spouse.