Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

यद्येषा भारती सत्या मया सम्यमुदीरिता । तन्मे स्याद्दर्शनं शीघ्रं सद्यः पुष्करसंभवम्

yadyeṣā bhāratī satyā mayā samyamudīritā | tanme syāddarśanaṃ śīghraṃ sadyaḥ puṣkarasaṃbhavam

Si ces paroles miennes, dites avec maîtrise, sont véridiques, puisse-je recevoir promptement la vision de Celui qui naît de Puṣkara, dès aujourd’hui même.

यदिif
यदि:
सम्बन्ध (Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक-समुच्चय (conditional particle ‘if’)
एषाthis
एषा:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
भारतीspeech (Bhāratī)
भारती:
कर्ता-समानााधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootभारती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
सत्याtrue
सत्या:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; ‘भारती’ इत्यस्य विशेषणम्
मयाby me
मया:
कर्ता (Agent)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (Instrumental), एकवचन
सम्यम्properly
सम्यम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक्/सम्य (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb ‘properly’)
उदीरिताuttered
उदीरिता:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeVerb
Rootउद्-ईर् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भारती’ इत्यस्य विशेषणम्
तत्then/that
तत्:
सम्बन्ध (Correlative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; वाक्योपसंहारार्थ
मेfor me
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (For me)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive) एकवचन (enclitic)
स्यात्may there be
स्यात्:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
दर्शनम्a vision, sight
दर्शनम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
सद्यःimmediately
सद्यः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb ‘immediately’)
पुष्करसंभवम्arising from Pushkara
पुष्करसंभवम्:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootपुष्कर-संभव (प्रातिपदिक; पुष्कर + संभव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; ‘दर्शनम्’ इत्यस्य विशेषणम्; सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ (पुष्करात्/पुष्करे संभवम्)

Viśvāmitra (implied by immediate narrative continuation in the next verse)

Tirtha: Puṣkara

Type: kund

Scene: A sage with controlled speech raises hands in prayer at Puṣkara; a luminous form begins to manifest from the lake’s center, as if ‘born of Puṣkara’.

V
Viśvāmitra
P
Puṣkara

FAQs

Truthful, disciplined speech (satya with saṃyama) is portrayed as spiritually potent and capable of invoking divine confirmation.

Puṣkara, presented as a source of divine manifestation and sacred presence.

No direct rite is prescribed here; it is a vow-like invocation for darśana based on truth and restraint.