Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 44›Shloka 15
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

Devanagari script

यस्मात्त्वया परित्यक्ता सकामाहं सुदुर्मते । त्यजता कामजं धर्मं तस्माच्छापं गृहाण मे

Transliteration

yasmāttvayā parityaktā sakāmāhaṃ sudurmate | tyajatā kāmajaṃ dharmaṃ tasmācchāpaṃ gṛhāṇa me

Translation

« Puisque tu m’as abandonnée, moi qui demeure encore pleine de désir, ô esprit pervers, toi qui as rejeté le dharma né du désir, reçois donc ma malédiction ! »

Word by Word
यस्मात्because (from the fact that)
यस्मात्:
Hetu (Cause)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगसदृशः; पञ्चमी-एकवचनरूपेण हेत्वर्थे (ablative used as causal: 'because/from the fact that')
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent in passive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सर्वनाम), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
परित्यक्ताabandoned
परित्यक्ता:
Visheshana (Predicate/attribute)
TypeAdjective
Rootपरि+त्यज् (धातु) → परित्यक्त (कृदन्त-भूतकर्मणि)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (अहम् इत्यस्य)
सकामādesirous; with desire
सकामā:
Visheshana (Attribute of अहम्)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/अव्यय) + काम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कामेन सह/कामयुक्ता); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
सुदुर्मतेO very foolish one
सुदुर्मते:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootसु (अव्यय-उपसर्ग) + दुर्मति (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (अतिदुर्मतिः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
त्यजताby abandoning
त्यजता:
Hetu/Karana (Causal participial instrument)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु) → त्यजत् (कृदन्त-शतृ)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; कर्तरि—'by (you) abandoning'
कामजम्born of desire
कामजम्:
Visheshana (Attribute of धर्मम्)
TypeAdjective
Rootकाम (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कामात् जातः); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (धर्मम् इत्यस्य)
धर्मम्dharma; duty
धर्मम्:
Karman (Object of implied 'tyajata')
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Sambandha (Logical connector)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभाववत्; तस्मात् = 'therefore/for that reason' (causal connective)
शापम्curse
शापम्:
Karman (Object)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गृहाणaccept; take
गृहाण:
Kriya (Command)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; एन्क्लिटिक रूप
Speaker

Menakā

Visual Art Cues

Scene: Menakā points in reproach, her expression mixing hurt and fury; the sage stands or sits withdrawn, embodying renunciation; the moment captures the clash of desire and ascetic withdrawal.

Characters & Entities
M
Menakā

FAQs

It dramatizes how kāma and wounded pride can distort dharma and precipitate harmful speech and consequences.

No tīrtha is named in this line; it belongs to the chapter’s internal story leading to the tīrtha’s significance.

None.

←Previous Verse
Next Verse→