Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

अथ भग्नं बलं दृष्ट्वा दानवैर्मधुसूदनः । आरुह्य गरुडं तूर्णं कालप्रभमुपाद्रवत्

atha bhagnaṃ balaṃ dṛṣṭvā dānavairmadhusūdanaḥ | āruhya garuḍaṃ tūrṇaṃ kālaprabhamupādravat

Alors, voyant l’armée brisée par les Dānavas, Madhusūdana monta promptement sur Garuḍa et fondit sur Kālaprabha.

अथthen
अथ:
Discourse connector
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बन्ध/अनन्तरार्थक) = ‘ततः/अनन्तरम्’ (then)
भग्नम्broken; routed
भग्नम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootभञ्ज् (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; क्त (past passive participle) ‘भग्न’ ; ‘बलम्’ इत्यस्य विशेषणम्
बलम्army; force
बलम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) = ‘दृष्ट्वा’ (having seen)
दानवैःby the Dānavas (demons)
दानवैः:
Karana/Hetu (Agent/instrumental cause; by the demons)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
मधुसूदनःMadhusūdana (Viṣṇu)
मधुसूदनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमधु-सूदन (प्रातिपदिक; मधु + सूदन)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुषः = ‘मधुं सूदयति’ (slayer of Madhu)
आरुह्यhaving mounted
आरुह्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootआ-रुह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) = ‘आरुह्य’ (having mounted)
गरुडम्Garuḍa
गरुडम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootगरुड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
तूर्णम्swiftly
तूर्णम्:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = शीघ्रम् (quickly)
कालप्रभम्Kālaprabha (a demon/foe)
कालप्रभम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootकाल-प्रभ (प्रातिपदिक; काल + प्रभ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुषः = ‘कालस्य प्रभः/प्रभम्’ (named Kālaprabha / having time-like splendor)
उपाद्रवत्he rushed toward; attacked
उपाद्रवत्:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootउप-आ-द्रु (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

Skanda (deduced from Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative style)

Scene: Viṣṇu, radiant and composed, swiftly mounting Garuḍa; Garuḍa’s wings spread wide as they surge toward the dark, formidable Kālaprabha; broken devas in the background regain hope.

D
Dānavas
M
Madhusūdana (Viṣṇu)
G
Garuḍa
K
Kālaprabha

FAQs

When dharma is endangered, the Lord acts decisively; divine protection is portrayed as swift and purposeful.

The verse functions as narrative support within a tīrtha-glorification chapter; the tīrtha name is not specified in this verse alone.

None in this verse.