Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

अथ तत्रैव चानीय लोपामुद्रां मुनीश्वरः । समाहूय सहस्रांशुं ततः प्रोवाच सादरम्

atha tatraiva cānīya lopāmudrāṃ munīśvaraḥ | samāhūya sahasrāṃśuṃ tataḥ provāca sādaram

Alors, en ce lieu même, le sage souverain fit venir Lopāmudrā ; puis, ayant convoqué Sahasrāṃśu (le Soleil aux mille rayons), il parla avec respect.

अथthen
अथ:
Discourse marker (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तर्य/sequence marker)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक/adverb of place)
एवindeed/just
एव:
Emphasis (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण/emphasis particle)
and
:
Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
आनीयhaving brought
आनीय:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ + नी (धातु) + ल्यप् (प्रत्यय)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), पूर्वकाल
लोपामुद्राम्Lopāmudrā
लोपामुद्राम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलोपामुद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मुनीश्वरःlord of sages
मुनीश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनीनां ईश्वरः)
समाहूयhaving summoned/called
समाहूय:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम् + आ + हु (धातु) + ल्यप् (प्रत्यय)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), पूर्वकाल
सहस्रांशुम्the Sun (thousand-rayed)
सहस्रांशुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक) + अंशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (सहस्राः अंशवः यस्य सः) = सूर्यः
ततःthen/thereupon
ततः:
Temporal (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रम/sequence adverb)
प्रोवाचsaid/spoke
प्रोवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सादरम्respectfully
सादरम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस + आदर (प्रातिपदिक) → सादर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण; नपुंसक-आकारेण अव्ययीभाव/क्रियाविशेषणवत् प्रयोग)

Narrator (within Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Listener: Brāhmaṇas

Scene: Agastya brings Lopāmudrā to the spot; both stand in reverence as the radiant Sun-god is invoked—Sūrya appearing in a blaze of rays, lotus, and chariot imagery.

A
Agastya (munīśvara)
L
Lopāmudrā
S
Sahasrāṃśu (Sūrya)

FAQs

Sacred action is communal and orderly: the ṛṣi aligns household (Lopāmudrā) and cosmos (Sūrya) in a dharmic conversation.

No specific tīrtha is named in this verse; it continues the tīrtha-māhātmya setting through narrative.

None explicitly; the verse describes summoning and respectful address.