Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 75

कुतस्त्वमिह संप्राप्तो मद्वृत्तेरुपघातकृत् । तस्माद्गच्छ द्रुतं नो चेन्नयिष्ये यमसादनम्

kutastvamiha saṃprāpto madvṛtterupaghātakṛt | tasmādgaccha drutaṃ no cennayiṣye yamasādanam

« D’où viens-tu donc, toi qui ruines mon gagne-pain ? Va-t’en vite ; sinon, je te ferai conduire au séjour de Yama ! »

कुतःfrom where/why
कुतः:
Hetu/Prashna (हेतु/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक (interrogative adverb: ‘whence/why’)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सामान्य-प्रयोग), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
संप्राप्तःarrived
संप्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘having arrived’
मद्वृत्तेःof my livelihood
मद्वृत्तेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमद् + वृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (मम वृत्तिः = ‘my livelihood/means’)
उपघातकृत्one who harms/obstructs
उपघातकृत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउपघात + कृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (उपघातं करोति इति = ‘one who causes harm/obstruction’)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-इत्यव्ययीभाववत् प्रयोगः; अपादानार्थे (therefore/from that reason)
गच्छgo
गच्छ:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: quickly)
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
चेत्if
चेत्:
Condition marker (शर्त)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formअव्यय; शर्त/सम्भावना (conditional particle: if)
नयिष्येI will take/lead
नयिष्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), आत्मनेपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
यमसादनम्to Yama’s abode
यमसादनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयम + सादन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (यमस्य सादनम् = ‘abode of Yama’)

Unnamed worker/cleaner (speaking to the disguised king)

Type: kshetra

Scene: The worker points accusingly, threatening to send the intruder to Yama’s abode; the disguised cleaner remains steady, continuing the work.

Y
Yama

FAQs

Attachment to livelihood and status can produce harsh speech; dharma calls for restraint even when one feels threatened.

No tīrtha is named; the verse serves the narrative arc leading toward instruction on dharma and merit.

None; the verse contains a threat invoking Yama rather than a prescribed ritual.