Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

हाटकेश्वरमित्युक्तमस्ति क्षेत्रमनुत्तमम् । लिंगस्य पतनाज्जातं देवदेवस्य शूलिनः

hāṭakeśvaramityuktamasti kṣetramanuttamam | liṃgasya patanājjātaṃ devadevasya śūlinaḥ

Il est un lieu sacré sans égal nommé Hāṭakeśvara, né de la chute — la descente manifestée — du liṅga du Dieu des dieux, le Seigneur au trident, Śūlin.

हाटकेश्वरम्Hāṭakeśvara (name)
हाटकेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहाटक-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (हाटकस्य ईश्वरः)
इतिthus
इति:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थे (quotative particle)
उक्तम्is called
उक्तम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘said/called’
अस्तिthere is
अस्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
क्षेत्रम्a sacred field/place
क्षेत्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अनुत्तमम्unsurpassed, excellent
अनुत्तमम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम् (क्षेत्रम्)
लिङ्गस्यof the liṅga
लिङ्गस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
पतनात्from the falling
पतनात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootपतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; हेत्वर्थे (ablative of cause)
जातम्arisen, born
जातम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम् (क्षेत्रम्)
देवदेवस्यof the god of gods
देवदेवस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव-देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; समासः कर्मधारयः (देवः एव देवः)
शूलिनःof the trident-bearer (Śiva)
शूलिनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशूलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; विशेषणरूपेण (देवदेवस्य)

Bṛhaspati (as reported in Sūta’s narration)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A radiant liṅga descends or ‘falls’ onto a sanctified ground; Śiva as Śūlin (trident-bearing) presides, while the landscape transforms into a luminous kṣetra with devotees and sages witnessing the epiphany.

H
Hāṭakeśvara
Ś
Śiva (Śūlin, Devadeva)
L
Liṅga

FAQs

Śiva establishes protected centers of holiness; devotion to the liṅga connects devotees to an imperishable sacred presence.

Hāṭakeśvara-kṣetra is explicitly glorified as an unsurpassed sacred region.

No explicit ritual is stated in this verse; it provides the kṣetra’s name and Śaiva origin (liṅga-avataraṇa).