Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

ऋषय ऊचुः । अत्याश्चर्यमिदं सूत यत्त्वयैतदुदाहृतम् । संगमं सर्वतीर्थानां क्षेत्रे तत्र प्रकीर्तितम्

ṛṣaya ūcuḥ | atyāścaryamidaṃ sūta yattvayaitadudāhṛtam | saṃgamaṃ sarvatīrthānāṃ kṣetre tatra prakīrtitam

Les sages dirent : « C’est prodigieusement étonnant, ô Sūta, ce que tu as proclamé : que dans ce kṣetra est déclarée la confluence de tous les tīrtha. »

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
अतिvery/exceedingly
अति:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअति (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय (prefix/intensifier)
आश्चर्यम्wonder, marvel
आश्चर्यम्:
Karma/Predicate (Object/प्रत्ययार्थ)
TypeNoun
Rootआश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)
इदम्this
इदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootइदं (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)
सूतO Sūta
सूत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative/8th), एकवचन (Singular)
यत्which/that (relative)
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री (प्रयोगे), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)
उदाहृतम्has been stated/mentioned
उदाहृतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्+आ+हृ (धातु)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे (passive sense)
संगमम्confluence, meeting-place
संगमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
सर्वतीर्थानाम्of all sacred fords/pilgrimage places
सर्वतीर्थानाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (तीर्थ), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
क्षेत्रेin the sacred region
क्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
प्रकीर्तितम्is proclaimed/celebrated
प्रकीर्तितम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+कीर्त् (धातु)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे (passive sense)

Ṛṣis (sages) addressing Sūta

Tirtha: Sarva-tīrtha-saṅgama within Hāṭakeśvara-kṣetra (as proclaimed)

Type: kshetra

Listener: Sūta

Scene: A forest-āśrama assembly of ṛṣis addresses Sūta with wonder, gesturing toward an imagined sacred kṣetra described as holding the ‘confluence of all tīrthas’.

Ṛṣis
S
Sūta
S
Sarva-tīrtha

FAQs

Purāṇic sacred geography elevates select kṣetras as universal pilgrimage hubs—‘all tīrthas’ converge there in merit.

The kṣetra being described in this adhyāya—identified in nearby verses as Hāṭakeśvara-kṣetra—is praised as the saṅgama of all tīrthas.

None; it is a dialogic response emphasizing the extraordinary claim of sarva-tīrtha confluence.