Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 92

मयाभिमंत्रितं तोयं क्षुरिकामुण्डसंभवम् । पिब तस्याः प्रभावेण शीघ्रमेव त्यजिष्यसि । जठरान्मामकीं विद्यां त्वयाधीता पुरा तु या

mayābhimaṃtritaṃ toyaṃ kṣurikāmuṇḍasaṃbhavam | piba tasyāḥ prabhāveṇa śīghrameva tyajiṣyasi | jaṭharānmāmakīṃ vidyāṃ tvayādhītā purā tu yā

« Bois cette eau que j’ai consacrée par les mantras, issue du “Kṣurikāmuṇḍa”, rite farouche tel une lame. Par sa puissance, tu rejetteras bientôt de ton ventre le savoir qui est mien, celui que jadis tu as appris de moi. »

मयाby me
मया:
Karana (Agent/instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अभिमन्त्रितम्consecrated/enchanted (with mantra)
अभिमन्त्रितम्:
Karma (Qualifier of object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअभि + मन्त्र् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘तोयम्’ इत्यस्य विशेषणम्
तोयम्water
तोयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
क्षुरिका-मुण्ड-सम्भवम्produced from (razor-)shaving of the head
क्षुरिका-मुण्ड-सम्भवम्:
Karma (Qualifier of object/कर्म)
TypeAdjective
Rootक्षुरिका (प्रातिपदिक) + मुण्ड (प्रातिपदिक) + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (determinative; ‘arising from the shaved head/razor-shaving’), नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘तोयम्’ इत्यस्य विशेषणम्
पिबdrink
पिब:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
तस्याःof it/of her (of that water)
तस्याः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
प्रभावेणby the power/effect
प्रभावेण:
Karana (Cause/means/करण)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: quickly)
एवindeed, surely
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
त्यजिष्यसिyou will abandon
त्यजिष्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
जठरात्from the belly
जठरात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootजठर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्
मामकीम्my (belonging to me)
मामकीम्:
Karma (Qualifier/कर्म)
TypeAdjective
Rootमामकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; स्वत्ववाचक-विशेषणम्
विद्याम्knowledge
विद्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अधीताstudied/learnt
अधीता:
Karta (Predicate complement to ‘विद्या’/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootअधि + इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle: ‘studied’), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘विद्या’ इत्यस्य विशेषणम्
पुराformerly
पुरा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (formerly)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-निपात (contrastive particle)
याwhich
या:
Karta (Subject of relative clause/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

Śākalya

Scene: The guru holds a kamaṇḍalu of consecrated water, eyes intense; the water is depicted as shimmering with mantra-syllables; the disciple is compelled to drink.

Ś
Śākalya
Y
Yājñavalkya
K
Kṣurikāmuṇḍa (rite/essence)

FAQs

Misused spiritual power can harm; true wisdom ultimately must be sought through purity, devotion, and rightful means.

The narrative moves toward Viśvāmitra-hrada, where cleansing and renewed sādhana restore spiritual steadiness.

A mantra-consecrated water is given to drink, intended to force the expulsion of previously learned knowledge.