Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 113

ततः शाकल्यमभ्येत्य गुरुस्त्वं प्राङ् मम स्थितः । प्रार्थयस्व महाभाग दास्यामि गुरुदक्षिणाम्

tataḥ śākalyamabhyetya gurustvaṃ prāṅ mama sthitaḥ | prārthayasva mahābhāga dāsyāmi gurudakṣiṇām

Puis, s’approchant de Śākalya, il dit : «Tu es mon guru, debout devant moi. Ô bienheureux, demande : je donnerai la guru-dakṣiṇā».

ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; काल/क्रमवाचक-क्रियाविशेषणम् (then/thereafter)
शाकल्यम्Śākalya (name/place)
शाकल्यम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootशाकल्य (प्रातिपदिक; व्यक्तिनाम/स्थाननाम)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; गत्यर्थे कर्म (goal as object with abhyetya)
अभ्येत्यhaving approached
अभ्येत्य:
Purvakala-kriya (Gerundial)
TypeVerb
Rootअभि-इ (धातु; ल्यप्/क्त्वा-समकक्ष)
Formल्यबन्त/अव्ययीभाव-रूप-क्त्वान्त (gerund); पूर्वकालिक-क्रिया
गुरुःthe teacher
गुरुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्
त्वम्you
त्वम्:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; सर्वनाम; सम्बोधनार्थे (addressed)
प्राङ्in front / facing east
प्राङ्:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्राञ्च् (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्ययप्रायम्; दिशावाचकः (eastward/forward)
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचनम्
स्थितःstanding / situated
स्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु-कृदन्त; क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; भूतकर्मणि कृदन्तः (PPP), कर्तरि प्रयोगे
प्रार्थयस्वask/request
प्रार्थयस्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-अर्थय् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्
महाभागO greatly fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन (Vocative), एकवचनम्; समासः: महा + भाग (great + fortunate)
दास्यामिI will give
दास्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलृट् (Future), उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
गुरुदक्षिणाम्teacher’s fee
गुरुदक्षिणाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगुरु + दक्षिणा (प्रातिपदिक); समासः
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; समासः: गुरु-दक्षिणा

Narrative voice (student addressing Śākalya)

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (implied)

Scene: The student approaches Śākalya with folded hands, acknowledging him as guru standing before him, and requests what dakṣiṇā to offer; the focus is on posture, humility, and the teacher’s calm authority.

Ś
Śākalya

FAQs

The disciple’s readiness to serve and honor the teacher is central to dharma and the integrity of learning.

No tīrtha is directly named; the verse focuses on guru-centered dharma within the broader Māhātmya.

Offering guru-dakṣiṇā to the teacher upon completion of study.