Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 91
Devanagari script
दुर्वासा उवाच । एक एव ह्युपायोऽस्ति तव पातकनाशने । तं चेत्करोषि मे वाक्याद्विशुद्धः संभविष्यसि
Transliteration
durvāsā uvāca | eka eva hyupāyo'sti tava pātakanāśane | taṃ cetkaroṣi me vākyādviśuddhaḥ saṃbhaviṣyasi
Translation
Durvāsā dit : «Il n’existe en vérité qu’un seul moyen de détruire ton péché. Si tu l’accomplis selon ma parole, tu deviendras purifié.»
Word by Word
दुर्वासाःDurvāsā
दुर्वासाः:
Karta (Speaker/Subject)
TypeNoun
Rootदुर्वासा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (वक्तृ-निर्देशः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन
एकःone
एकः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (उपायः)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
हिfor/indeed
हि:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चयार्थक-अव्यय (particle: for/indeed)
उपायःmeans/remedy
उपायः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्तिexists/is
अस्ति:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
पातकनाशनेin the destruction of sin
पातकनाशने:
Adhikaraṇa (Domain/Context)
TypeNoun
Rootपातक (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (पातकस्य नाशनम्)
तम्that (means)
तम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चेत्if
चेत्:
Sambandha (Condition)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्तसूचक-अव्यय (if)
करोषिyou do/perform
करोषि:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वाक्यात्from (my) statement/command
वाक्यात्:
Apādāna/Hetu (Source/Cause: from my word)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
विशुद्धःpurified
विशुद्धः:
Predicate (Subject complement)
TypeAdjective
Rootविशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (त्वम्)
संभविष्यसिyou will become
संभविष्यसि:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootसम् + भू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष, एकवचन
Speaker
Durvāsā
Visual Art Cues
Scene: Durvāsā, stern yet compassionate, declares a single remedy for sin; the petitioner listens intently, hands folded, the atmosphere charged with moral certainty.
Characters & Entities
D
DurvāsāFAQs
Purification comes through a clear, dharmic remedy carried out with obedience and sincerity.
No tīrtha is specified in this verse.
A single, definitive upāya (remedy) is promised; its details follow in subsequent verses.