Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

। सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति दुर्वासःस्थापितं पुरा । तल्लिंगं देवदेवस्य त्रिनेत्रस्य महात्मनः

| sūta uvāca | tathānyadapi tatrāsti durvāsaḥsthāpitaṃ purā | talliṃgaṃ devadevasya trinetrasya mahātmanaḥ

Sūta dit : De plus, il s’y trouve un autre objet sacré, jadis établi par Durvāsas : le liṅga du Dieu des dieux, le grand Seigneur aux Trois Yeux.

सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तथाthus; likewise
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
अन्यत्another (thing)
अन्यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
अपिalso; even
अपि:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/बल)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
अस्तिis; exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
दुर्वासः-स्थापितम्established by Durvāsas
दुर्वासः-स्थापितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर्वासस् (प्रातिपदिक) + स्थापि (कृदन्त; √स्था धातु, णिच्)
Formषष्ठी-तत्पुरुष समास; ‘दुर्वाससा स्थापितम्’ इति; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)
पुराformerly; long ago
पुरा:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषण
लिङ्गम्liṅga (emblem)
लिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
देवदेवस्यof the god of gods
देवदेवस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय समास (‘देवानां देवः’); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
त्रिनेत्रस्यof the three-eyed one
त्रिनेत्रस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + नेत्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (‘त्रीणि नेत्राणि यस्य’ इत्यर्थे रूढ); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa/paurāṇika narrator)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (Durvāsas-sthāpita liṅga)

Type: temple

Listener: brāhmaṇas/ṛṣis (assembly)

Scene: Sūta narrates the presence of a venerable liṅga in the kṣetra, attributed to Durvāsas; the liṅga stands under a canopy with bilva leaves, with a faint third-eye motif suggested in Śiva’s aura.

S
Sūta
D
Durvāsas
Ś
Śiva (Trinetra)
L
Liṅga

FAQs

Sacred places hold layered sanctity through ancient installations of Śiva-liṅgas by revered sages.

Hāṭakeśvara-kṣetra is the setting; within it, a Durvāsas-established Śiva-liṅga is highlighted.

Not yet; the verse introduces the shrine that will be worshipped/glorified in the following verses.