Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 54

ततश्चानेन मानेन षष्ट्या युक्तैस्त्रिभिः शतैः । ब्रह्मणो वत्सरं भावि केशवस्य च तद्दिनम्

tataścānena mānena ṣaṣṭyā yuktaistribhiḥ śataiḥ | brahmaṇo vatsaraṃ bhāvi keśavasya ca taddinam

Puis, selon cette même mesure, trois cent soixante (360) jours de ce genre constituent une année de Brahmā ; et cette même durée est tenue pour un seul jour de Keśava.

ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक) = thereafter
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) = and
अनेनby this
अनेन:
Visheshana (Qualifying instrument/विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम-विशेषण = by this
मानेनmeasure/standard
मानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
षष्ट्याwith sixty
षष्ट्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootṣaṣṭi (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; संख्या = sixty
युक्तैःjoined/combined
युक्तैः:
Visheshana (Qualifying instrument/विशेषण)
TypeAdjective
Rootyukta (कृदन्त; √yuj युज्, क्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त = joined/combined
त्रिभिःby three
त्रिभिः:
Visheshana (Qualifying instrument/विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; संख्या-विशेषण = by three
शतैःhundreds
शतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
वत्सरम्year
वत्सरम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvatsara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
भाविwill be
भावि:
Visheshana (Adjectival to subject/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhāvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भविष्यदर्थक-विशेषण = will be
केशवस्यof Keśava (Viṣṇu)
केशवस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkeśava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) = and
तत्that
तत्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम-विशेषण = that
दिनम्day
दिनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdina (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Narrative voice (Sūta as continuing expositor within the Māhātmya context)

Scene: A symbolic ladder of time: Brahmā’s calendar (days forming a year) shown as a small wheel nested inside a vast luminous disc labeled Keśava’s single day.

B
Brahmā
K
Keśava

FAQs

It teaches layered scales of time across divine orders, reminding devotees that dharma transcends limited human reckoning.

The cosmological teaching is embedded within the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya narrative of the Nāgara-khaṇḍa.

No direct ritual is prescribed; the verse establishes a doctrinal framework of time.