Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 132

बक उवाच । एष मार्कंडसंज्ञोऽत्र प्रसिद्धो भुवनत्रये । महेश्वरप्रसादेन संसिद्धिं परमां गतः । द्वितीयोऽसौ सुहृच्चास्य कश्चिन्नो वेद्मि तत्त्वतः । मार्कंडेन समायातः सुहृदा व ममांतिकम्

baka uvāca | eṣa mārkaṃḍasaṃjño'tra prasiddho bhuvanatraye | maheśvaraprasādena saṃsiddhiṃ paramāṃ gataḥ | dvitīyo'sau suhṛccāsya kaścinno vedmi tattvataḥ | mārkaṃḍena samāyātaḥ suhṛdā va mamāṃtikam

Baka dit : «Celui-ci, nommé Mārkaṇḍa, est renommé dans les trois mondes. Par la grâce de Maheśvara, il a atteint la perfection suprême. Le second est son ami—quelqu’un; en vérité, je n’en connais pas l’essence. Il est venu avec Mārkaṇḍa jusqu’à moi, tel un compagnon et un ami.»

बकःBaka (a person/sage)
बकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
एषःthis (man)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
मार्कण्ड-संज्ञःnamed Mārkaṇḍa
मार्कण्ड-संज्ञः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमार्कण्ड (प्रातिपदिक) + संज्ञा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘मार्कण्ड’ इति संज्ञा यस्य (named ‘Mārkaṇḍa’)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
प्रसिद्धःwell-known
प्रसिद्धः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भुवन-त्रयेin the three worlds
भुवन-त्रये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक) + त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; द्विगु-समास (three worlds)
महेश्वर-प्रसादेनby the grace of Maheshvara
महेश्वर-प्रसादेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; ‘महेश्वरस्य प्रसादः’ (by Maheshvara’s grace)
संसिद्धिम्attainment, perfection
संसिद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
परमाम्supreme
परमाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘संसिद्धिम्’ इति विशेषण
गतःhas attained
गतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘गच्छति’ अर्थे (has gone/has attained)
द्वितीयःsecond
द्वितीयः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असौthat (person)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
सुहृत्friend
सुहृत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुहृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अस्यof him
अस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
कश्चित्someone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (indefinite pronoun)
not
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
वेद्मिI know
वेद्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
तत्त्वतःtruly, in reality
तत्त्वतः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्वतः (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘in truth/accurately’)
मार्कण्डेनwith Mārkaṇḍa / by Mārkaṇḍa
मार्कण्डेन:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootमार्कण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
समायातःhas come/arrived
समायातः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-या (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘समायात’ = having come together/arrived
सुहृदाwith a friend
सुहृदा:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootसुहृद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
ममmy
मम:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अन्तिकम्near (to my presence)
अन्तिकम्:
Gati/Karma (Goal as object)
TypeNoun
Rootअन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गत्यर्थे (as goal: ‘to the vicinity’)

Baka

Listener: Prākāravarṇa (implied by prior verse context)

Scene: Baka identifies the radiant visitor as the famed Mārkaṇḍa, perfected by Maheśvara’s grace; he admits he does not know the second companion’s true essence.

B
Baka
M
Mārkaṇḍa (Mārkaṇḍeya)
M
Maheśvara (Śiva)

FAQs

Supreme accomplishment (saṃsiddhi) is attributed to Śiva’s grace, emphasizing devotion and divine favor as central to liberation narratives.

The verse continues a tīrtha-focused chapter but primarily identifies the saintly figure; the tīrtha name is not stated in this shloka.

No explicit rite is stated here; it frames Śiva’s grace as the source of spiritual attainment.