Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

यत्किंचिद्विहितं पापं त्वया पूर्वंमया हि तत् । गृहीतं मूर्तिरूपं तत्ततस्त्वं पापवर्जितः । इति प्रतिग्रहमंत्रः

yatkiṃcidvihitaṃ pāpaṃ tvayā pūrvaṃmayā hi tat | gṛhītaṃ mūrtirūpaṃ tattatastvaṃ pāpavarjitaḥ | iti pratigrahamaṃtraḥ

«Quelque péché que tu aies commis auparavant—en vérité, je l’ai pris, en revêtant une forme incarnée. Ainsi, te voilà désormais exempt de péché». Tel est le mantra de l’acceptation du don.

यत्किंचित्whatever/any
यत्किंचित्:
Visheshana (Qualifier)
TypeNoun
Rootयद् + किम् + चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘whatever/anything’; अत्र विशेषणरूपेण (पापम्)
विहितम्done/committed
विहितम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवि + धा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (पापम्)
पापम्sin
पापम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (Agent)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन — Instrumental singular
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Adhikarana (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (formerly/before)
मयाby me
मया:
Kartr (Agent)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन — Instrumental singular
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतुवाचक-निपात (indeed/for)
तत्that
तत्:
Anuvada (Referent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — that; अत्र अन्वयः: तत् (पापम्)
गृहीतम्has been taken/accepted
गृहीतम्:
Kriya (Predicate participle)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — taken/accepted
मूर्तिरूपम्in the form of an image
मूर्तिरूपम्:
Karana/Prakara (Manner/Mode)
TypeNoun
Rootमूर्ति + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया/द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; अत्र क्रियाविशेषणवत् (गृहीतम्) — ‘in the form of an image’; कर्मधारयः (मूर्तिः एव रूपम्)
तत्that
तत्:
Anuvada (Referent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — that
ततःtherefore
ततः:
Hetu (Cause)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formहेतु/क्रमवाचक-अव्यय (therefore/then)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
पापवर्जितःfree from sin
पापवर्जितः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपाप + वर्जित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular; तृतीया/पञ्चमी-तत्पुरुषार्थः (पापेन वर्जितः / पापात् वर्जितः) ‘devoid of sin’; विशेषणम् (त्वम्)
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formसमाप्त्यर्थक-अव्यय (thus)
प्रतिग्रहमन्त्रःthe acceptance-mantra
प्रतिग्रहमन्त्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रतिग्रह + मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रतिग्रहस्य मन्त्रः)

Brāhmaṇa (recipient) speaking to the donor (King) within ritual context

Type: kshetra

Listener: rājan (king)

Scene: The brāhmaṇa accepts the golden effigy with both hands; a subtle visual metaphor shows a dark mist (pāpa) moving from donor to the effigy/recipient, while the donor appears brightened—symbolizing pāpa-varjana.

B
brāhmaṇa
R
rājan

FAQs

In Purāṇic ritual logic, properly received dāna can effect moral purification, symbolically transferring sin away from the donor.

The mantra belongs to the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya setting; this verse focuses on the acceptance-mantra rather than a named tīrtha.

It gives the pratigraha-mantra spoken by the recipient at the moment of accepting the gift, declaring the donor purified.