Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 64

सूत उवाच । अथ शक्रं समानीय बृहस्पतिरुदारधीः । वृत्रेण सह संधानं चक्रे चैव परस्परम्

sūta uvāca | atha śakraṃ samānīya bṛhaspatirudāradhīḥ | vṛtreṇa saha saṃdhānaṃ cakre caiva parasparam

Sūta dit : « Alors Bṛhaspati, à l’intelligence noble, fit venir Śakra et conclut entre lui et Vṛtra un pacte réciproque. »

सूतःSūta (narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
शक्रम्Śakra
शक्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
समानीयhaving brought (together)
समानीय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + नी (धातु)
Formक्त्वान्त/ल्यप्-प्रयोग (absolutive/gerund) ‘सम्-आ-नी’ → समानीय; अव्ययभाव (having brought)
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उदारधीःnoble-minded, of lofty intellect
उदारधीः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउदारधी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् बृहस्पतिः
वृत्रेणwith Vṛtra
वृत्रेण:
Sahakari/Instrument (Associate/करण)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
सहtogether with
सह:
Sambandha (Association/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-योगे अव्यय (postposition: with)
संधानम्agreement, reconciliation
संधानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चक्रेmade, effected
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
परस्परम्mutually
परस्परम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक/अव्यय-प्रयोग)
Formपरस्पर-अव्यय (reciprocal adverb)

Sūta

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (standard frame)

Scene: Bṛhaspati, radiant and composed, brings Indra before Vṛtra; a formal pact is forged between the two amid a charged, celestial atmosphere.

S
Sūta
B
Bṛhaspati
I
Indra (Śakra)
V
Vṛtra

FAQs

A wise mediator can restore order through dharmic settlement; peace-making is portrayed as a form of righteous governance.

No specific tīrtha is named in this verse.

None; the emphasis is on saṃdhāna (treaty) and mutual conduct.