Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 142

ये तु संस्मृत्य मनुजाः कपालं मम सद्द्विज । तत्र श्राद्धं करिष्यंति ते नरा मुक्तिसंयुताः । श्राद्धपक्षे विशेषेण प्रयास्यंति परांगतिम्

ye tu saṃsmṛtya manujāḥ kapālaṃ mama saddvija | tatra śrāddhaṃ kariṣyaṃti te narā muktisaṃyutāḥ | śrāddhapakṣe viśeṣeṇa prayāsyaṃti parāṃgatim

Mais ceux qui, se souvenant de mon crâne, ô bon brāhmaṇa, accompliront là le śrāddha—ces hommes seront pourvus de mokṣa, la délivrance. Et surtout durant la saison du śrāddha, le Pitṛ-pakṣa, ils atteindront l’état suprême.

येwho
ये:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
तुbut; indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (निपात)
Formअव्यय, विरोध/विशेषार्थक
संस्मृत्यhaving remembered
संस्मृत्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + स्मृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having remembered’
मनुजाःpeople; men
मनुजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
कपालम्skull
कपालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकपाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
सत्good; noble
सत्:
Sambodhana (Address qualifier/सम्बोधन-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √अस्)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; ‘द्विज’ इति विशेषण
द्विजO Brahmin
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
करिष्यन्तिwill perform
करिष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
नराःmen
नराः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
मुक्तिसंयुताःendowed with liberation
मुक्तिसंयुताः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्ति + संयुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √युज्)
Formतत्पुरुष समास: ‘मुक्त्या संयुताः’ = endowed with liberation; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘नराः’ इति विशेषण
श्राद्धपक्षेin the śrāddha fortnight
श्राद्धपक्षे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास: ‘श्राद्धस्य पक्षः’ = śrāddha fortnight; पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formतृतीया एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण (instrumental used adverbially)
प्रयास्यन्तिwill attain; will go to
प्रयास्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + या (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
पराम्supreme
पराम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘गतिम्’ इति विशेषण
गतिम्state; destination
गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

Indra (continuing)

Tirtha: Kapālamocana

Type: ghat

Listener: saddvija (good brāhmaṇa) addressed by the speaker

Scene: Pilgrims at Kapālamocana perform śrāddha: offering piṇḍas and water to pitṛs while remembering the sacred kapāla; the atmosphere is solemn, compassionate, and liberative.

I
Indra
K
Kapāla (skull)
K
Kapālamocana-tīrtha
Ś
Śrāddha
P
Pitṛs (implied)

FAQs

Remembrance and proper ancestral rites at a sanctified tīrtha are portrayed as powerful means toward purification and liberation.

Kapālamocana-tīrtha, where performing śrāddha is said to confer exceptional spiritual merit.

Perform śrāddha at the tīrtha, particularly during śrāddha-pakṣa (pitṛ-pakṣa), with remembrance of the sacred ‘kapāla’ associated with the narrative.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App