Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 83

इंद्राण्याथ दृषद्वत्या स्वधया स्वाहया तथा । रत्या प्रीत्या प्रभावत्या गायत्र्या च नृपोत्तम । सर्वाः प्राप्ताः प्रियान्कामानतिसौभाग्यसंयुतान्

iṃdrāṇyātha dṛṣadvatyā svadhayā svāhayā tathā | ratyā prītyā prabhāvatyā gāyatryā ca nṛpottama | sarvāḥ prāptāḥ priyānkāmānatisaubhāgyasaṃyutān

Puis Indrāṇī, Dṛṣadvatī, Svadhā et Svāhā ; de même Ratī, Prītī, Prabhāvatī et Gāyatrī—ô meilleur des rois—toutes obtinrent leurs chers désirs, comblées d’une fortune exceptionnelle.

iṃdrāṇyāby Indrāṇī
iṃdrāṇyā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootiṃdrāṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
athathen, moreover
atha:
Sambandha (Sequencer)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय (particle/adverb)
dṛṣadvatyāby Dṛṣadvatī
dṛṣadvatyā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootdṛṣadvatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
svadhayāby Svadhā
svadhayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootsvadhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
svāhayāby Svāhā
svāhayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootsvāhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
tathālikewise
tathā:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
ratyāby Rati
ratyā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootrati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
prītyāby Prīti
prītyā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootprīti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
prabhāvatyāby Prabhāvatī
prabhāvatyā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootprabhāvatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
gāyatryāby Gāyatrī
gāyatryā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootgāyatrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
nṛpa-uttamaO best of kings
nṛpa-uttama:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (uttamaḥ nṛpaḥ = best king); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
sarvāḥall (of them)
sarvāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypePronoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
prāptāḥattained
prāptāḥ:
Predicate participle
TypeVerb
Rootpra-āp (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘attained’
priyāndear, beloved
priyān:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpriya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन; ‘kāmān’ इत्यस्य विशेषण
kāmāndesired objects, wishes
kāmān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
ati-saubhāgya-saṃyutānendowed with very great good fortune
ati-saubhāgya-saṃyutān:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootati (अव्यय/उपसर्गवत्) + saubhāgya (प्रातिपदिक) + saṃyuta (सम्युत, प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ati-saubhāgyena saṃyutāḥ = endowed with great good fortune); पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘kāmān’ इत्यस्य विशेषण

Narrative voice within the Māhātmya (contextual; not explicit in this verse)

Listener: King (nṛpottama)

Scene: A radiant procession of Devīs—Indrāṇī, Dṛṣadvatī (river-goddess), Svadhā, Svāhā, Ratī, Prītī, Prabhāvatī, Gāyatrī—receiving boons or standing with symbols of fulfilled desires and auspicious fortune.

I
Indrāṇī
D
Dṛṣadvatī
S
Svadhā
S
Svāhā
R
Ratī
P
Prītī
P
Prabhāvatī
G
Gāyatrī

FAQs

Devotion connected to Śiva’s sacred observances culminates in the fulfillment of worthy desires and heightened auspiciousness.

Within this adhyāya, the praise belongs to Hāṭakeśvara-kṣetra in the Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya context.

No direct rite is stated here; the verse reports the fruit (phala) attained by revered feminine divinities/personifications.