Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

ऋषय ऊचुः । शिवरात्रिर्महाभाग कस्मिन्काले तु सा भवेत् । विध्यानं चैव माहात्म्यं सर्वं नो विस्तराद्वद

ṛṣaya ūcuḥ | śivarātrirmahābhāga kasminkāle tu sā bhavet | vidhyānaṃ caiva māhātmyaṃ sarvaṃ no vistarādvada

Les sages dirent : «Ô toi, grandement fortuné, à quel moment a lieu Śivarātri ? Et expose-nous en détail son observance selon la règle et sa grandeur—tout.»

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
शिवरात्रिःŚivarātri
शिवरात्रिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिवरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: शिवस्य रात्रिः
महाभागO greatly fortunate one
महाभाग:
Sambodhana/Address (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन; बहुव्रीहिः: महान् भागः यस्य (O greatly fortunate one)
कस्मिन्in which
कस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (locative), एकवचन
कालेtime; period
काले:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (locative), एकवचन
तुindeed; then; but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/अन्वय; particle ‘but/indeed’)
साthat (Śivarātri)
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवेत्may occur; should be
भवेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
विध्यानम्rule; procedure (observance)
विध्यानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (पाठभेद: विधानम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय conjunction)
एवalso; indeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण/emphasis)
माहात्म्यम्greatness; sacred merit
माहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सर्वम्all; the whole
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नःto us; for us
नः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (genitive) बहुवचन (plural) / alternatively चतुर्थी (dative) बहुवचन; here दत्तिव-प्रयोग (to us) intended
विस्तरात्in detail
विस्तरात्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (ablative), एकवचन; अव्ययीभावार्थ: ‘in detail’
वदtell; speak
वद:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

Ṛṣis (sages)

Listener: Sūta (to answer)

Scene: A circle of sages respectfully questioning the narrator about Śivarātri—hands folded, earnest faces; a subtle night-sky motif foreshadows the vrata night.

Ś
Śivarātri (vrata)

FAQs

Dharma is to be learned through inquiry: asking about correct timing (kāla), method (vidhi), and meaning (māhātmya) safeguards authentic practice.

The question arises within the Maṃkaṇeśvara-centered tīrtha narrative of Adhyāya 266.

A request for the full Śivarātri vidhi (procedure) and māhātmya; the prescriptions are answered in subsequent verses.