Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 94

तस्मात्सर्व प्रयत्नेन तत्क्षेत्रं सेव्यमेव हि । विशेषेण कलौ प्राप्ते युगे पापसमावृते

tasmātsarva prayatnena tatkṣetraṃ sevyameva hi | viśeṣeṇa kalau prāpte yuge pāpasamāvṛte

C’est pourquoi, avec tous nos efforts, ce lieu sacré doit être fréquenté et servi—surtout maintenant que l’âge de Kali est advenu, époque enveloppée de péché.

तस्मात्therefore; from that
तस्मात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगः, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; अव्ययीभावेन हेतौ/तस्मात् = ‘therefore/from that’
सर्वall, entire
सर्व:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘all/entire’ (प्रयत्नेन इत्यस्य विशेषणार्थे)
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
तत्-क्षेत्रम्that sacred field/place
तत्-क्षेत्रम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य क्षेत्रम्)
सेव्यम्to be served/attended
सेव्यम्:
Vidheya (Predicative)
TypeAdjective
Rootसेव् (धातु) → सेव्यम् (कृदन्त, यत्-प्रत्यय)
Formकृदन्त (यत्-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (कर्तव्यता/योग्यता: ‘to be served’)
एवindeed, certainly
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
हिfor, indeed
हि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, हेत्वर्थक/निश्चयार्थक-निपात (for/indeed)
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Karana (Manner/Instrument)
TypeNoun
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (especially)
कलौin Kali (age)
कलौ:
Adhikarana (Locus/Time)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
प्राप्तेhaving arrived; when (it) has come
प्राप्ते:
Adhikarana (Temporal qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त, क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘when (it) has come/arrived’ (कलौ/युगे इत्यस्य विशेषणम्)
युगेin the age
युगे:
Adhikarana (Time)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
पाप-समावृतेcovered with sin
पाप-समावृते:
Adhikarana (Qualifier of time)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक) + समावृत (कृदन्त, क्त; सम्-आ-वृ)
Formकृदन्त-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः ‘पापेन समावृतम्/पापैः समावृतम्’

Sūta

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Listener: null

Scene: Pilgrims approach a sanctified kṣetra at dawn; elders instruct that in Kali-yuga one must strive and serve the holy region; banners, water-vessels, and offerings signal purposeful pilgrimage.

K
Kali-yuga
P
pāpa (sin)
K
kṣetra-sevā (service/visitation of holy place)

FAQs

In Kali-yuga, deliberate kṣetra-sevā and pilgrimage become powerful supports for dharma amid widespread moral decline.

The kṣetra described throughout Adhyāya 26, recommended as especially beneficial to approach in Kali-yuga.

A general prescription: serve and frequent the kṣetra (tatkṣetra-sevā) with full effort, particularly in Kali-yuga.