Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

सावित्री च तिलाः प्रोक्ता सर्वकार्यार्थसाधकाः । तिलैस्तु तर्पणं कुर्याच्चातुर्मास्ये विशेषतः

sāvitrī ca tilāḥ proktā sarvakāryārthasādhakāḥ | tilaistu tarpaṇaṃ kuryāccāturmāsye viśeṣataḥ

On enseigne que Sāvitrī et le sésame accomplissent toutes les œuvres et tous les buts. Qu’on fasse le tarpaṇa avec du sésame, surtout durant le Cāturmāsya.

सावित्रीSāvitrī (a sacred formula/ देवी)
सावित्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसावित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
तिलाःsesame seeds
तिलाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
प्रोक्ताःare declared
प्रोक्ताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √वच् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘declared’
सर्वकार्यार्थसाधकाःaccomplishers of all purposes and tasks
सर्वकार्यार्थसाधकाः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + कार्य (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + साधक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां कार्याणाम् अर्थानां च साधकाः)
तिलैःwith sesame seeds
तिलैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअन्वयार्थक-निपात (particle)
तर्पणम्libation/oblatory offering (tarpana)
तर्पणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतर्पण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
कुर्यात्should do
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
चातुर्मास्येin the Cāturmāsya period
चातुर्मास्ये:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

Unspecified (Tīrthamāhātmya narrator within Nāgarakhaṇḍa; likely a Purāṇic narrator addressing a listener)

Scene: At dawn by a river/kuṇḍa, a pilgrim performs tarpaṇa: water streams through fingers with sesame floating, while silently reciting Sāvitrī.

S
Sāvitrī
T
Tila (sesame)
T
Tarpaṇa
C
Cāturmāsya

FAQs

Right-time ritual (kāla) and right-substance (dravya) together make worship and ancestral rites especially efficacious.

No particular tīrtha is named; the emphasis is on Cāturmāsya-time observance within a tīrtha-mahātmya chapter.

Perform tarpaṇa using sesame, with special emphasis during Cāturmāsya.