Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 58

अतो वासितपानीयैः स्नाप्यं चंदनचर्चितैः । मंजरीभिर्युतं देवं शालग्रामशिलाहरिम्

ato vāsitapānīyaiḥ snāpyaṃ caṃdanacarcitaiḥ | maṃjarībhiryutaṃ devaṃ śālagrāmaśilāharim

Ainsi, qu’on baigne Hari, présent sous la forme de la pierre Śāligrāma, avec des eaux parfumées et qu’on l’oigne de santal ; puis qu’on vénère ce Seigneur paré de fleurs de Tulasī.

अतःtherefore
अतः:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formहेतौ/तस्मात्-अर्थे अव्यय (therefore)
वासित-पानीयैःwith perfumed water
वासित-पानीयैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवासित (कृदन्त, √वास्/√वा धातु, क्त-प्रत्यय; 'perfumed') + पानीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (पानीय), तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय-समासः (वासितं पानीयम्)
स्नाप्यम्should be bathed
स्नाप्यम्:
Vidhaya (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Root√स्ना (धातु) + ण्यत् (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ण्यत्-प्रत्ययान्तः (gerundive): 'to be bathed'
चन्दन-चर्चितैःwith (things) anointed with sandal
चन्दन-चर्चितैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootचन्दन (प्रातिपदिक) + चर्चित (कृदन्त, √चर्च् धातु, क्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (साधनानुसार), तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (चन्दनेन चर्चित)
मञ्जरीभिःwith flower-clusters
मञ्जरीभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमञ्जरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
युतम्accompanied/adorned
युतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुत (कृदन्त, √युज् धातु, क्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; देवं विशेषयति (युक्तम् = endowed/combined)
देवम्the deity
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शालग्राम-शिला-हरिम्Hari in the form of the Śālagrāma stone
शालग्राम-शिला-हरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशालग्राम (प्रातिपदिक) + शिला (प्रातिपदिक) + हरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः: शालग्रामस्य शिला (षष्ठी) + हरिः (सम्बन्ध) = 'Śālagrāma-stone (as) Hari'

Skanda (deduced from Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative style)

Tirtha: Śāligrāma (as movable tīrtha/deity)

Type: kshetra

Scene: A devotee pours perfumed water over a Śāligrāma in a small silver basin, then anoints it with sandal paste; Tulasī-mañjarīs are arranged like a garland beside lamps.

H
Hari (Viṣṇu)
Ś
Śāligrāma
C
Candana (sandal)
V
Vāsita-pānīya (fragrant water)
M
Mañjarī (blossoms)

FAQs

Reverent, sensory-rich worship (water, sandal, blossoms) is upheld as proper honor to Hari manifest in Śāligrāma.

The verse centers on Śāligrāma worship practice rather than a named geographic tīrtha.

Bathe Śāligrāma-Hari with fragrant water, apply sandal paste, and adorn with mañjarī (blossoms).