Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 33

आषाढशुक्लैकादश्यां करिष्ये नियमं गृहे । नारायणस्य प्रीत्यर्थं श्रेयोऽर्थं चात्मनस्तथा । प्रत्युवाच मुनिर्धर्मान्विनयानतकन्धरम्

āṣāḍhaśuklaikādaśyāṃ kariṣye niyamaṃ gṛhe | nārāyaṇasya prītyarthaṃ śreyo'rthaṃ cātmanastathā | pratyuvāca munirdharmānvinayānatakandharam

«Au jour d’Ekādaśī de la quinzaine claire d’Āṣāḍha, j’accomplirai chez moi une observance réglée (niyama), pour la joie de Nārāyaṇa et pour le bien suprême de mon propre être.» Ainsi parla le sage, répondant par des enseignements de dharma à l’humble qui courbait la nuque en révérence.

āṣāḍha-śukla-ekādaśyāmon the Āṣāḍha bright-fortnight Ekādaśī
āṣāḍha-śukla-ekādaśyām:
Kala (Time/काल)
TypeNoun
Rootāṣāḍha (प्रातिपदिक) + śukla (प्रातिपदिक) + ekādaśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (आषाढस्य शुक्लपक्षस्य एकादशी)
kariṣyeI shall perform
kariṣye:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
niyamama vow/observance
niyamam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootniyama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
gṛheat home
gṛhe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
nārāyaṇasyaof Nārāyaṇa
nārāyaṇasya:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
prīti-arthamfor (his) pleasure
prīti-artham:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootprīti (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे प्रयुक्तं (प्रीत्यर्थम् = प्रीतये)
śreyaḥwelfare/benefit
śreyaḥ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśreyas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
arthamfor the sake (of)
artham:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootartha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (śreyaḥ इत्यस्य अर्थे)
caand
ca:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
ātmanaḥof myself
ātmanaḥ:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
tathālikewise/also
tathā:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थक (adverb: likewise)
pratyuvācareplied
pratyuvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: प्रति + उद्
muniḥthe sage
muniḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
dharmān(about) duties/dharmas
dharmān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
vinaya-ānata-kandharamhim whose neck was bowed in humility
vinaya-ānata-kandharam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootvinaya (प्रातिपदिक) + ānata (प्रातिपदिक; √nam + ā, क्त) + kandhara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (विनयेन आनतः कन्धरः यस्य) विशेषण (सम्बोधित/उद्दिष्टः)

Muni (sage; contextually Gālava continuing the instruction)

Scene: A sage, seated in a simple āśrama, speaks gently on dharma to a reverent listener with bowed neck; in the background, a household shrine of Nārāyaṇa is prepared for Ekādaśī and the start of Cāturmāsya.

Ā
Āṣāḍha
E
Ekādaśī
N
Nārāyaṇa

FAQs

Beginning a vow with humility and discipline, dedicating it to Nārāyaṇa, yields one’s highest good (śreyas).

This verse frames the vrata-timing (Āṣāḍha Ekādaśī) rather than naming a single tirtha; it belongs to the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya context.

Undertaking a niyama (rule-bound vow/discipline) at home on Āṣāḍha-śukla Ekādaśī for Nārāyaṇa’s pleasure.