Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 56

पंचायतनसंस्थेषु तथा देवेषु पंचसु । विहितं दीपदानं च चातुर्मास्ये महाफलम्

paṃcāyatanasaṃstheṣu tathā deveṣu paṃcasu | vihitaṃ dīpadānaṃ ca cāturmāsye mahāphalam

L’offrande de la lampe, accomplie selon le rite durant le Cāturmāsya, porte un grand fruit—qu’elle soit faite dans la disposition pañcāyatana ou aux cinq divinités.

पञ्चायतनसंस्थेषुin the pañcāyatana shrines
पञ्चायतनसंस्थेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपञ्च + आयतन + संस्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (बहुपद) — ‘पञ्चायतनेषु संस्थाः’/‘पञ्चायतन-सम्बद्धेषु’ (in the five-shrine establishments)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (conjunctive adverb) — ‘तथैव/एवम्’ (likewise)
देवेषुamong the gods; in the deities
देवेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
पञ्चसुfive
पञ्चसु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चन् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; विशेषणम् (five)
विहितम्is prescribed
विहितम्:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootवि + धा (धातु) → विहित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि/भावे—‘विधाय कृतम्/स्थापितम्’ (prescribed/ordained)
दीपदानम्offering of a lamp
दीपदानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदीप + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘दीपस्य दानम्’ (gift/offering of a lamp)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
चातुर्मास्येduring Cāturmāsya
चातुर्मास्ये:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; कालाधिकरणे (during the Cāturmāsya period)
महाफलम्great in fruit; highly rewarding
महाफलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः—‘महत् फलम्’ (great in result)

Contextual: Brahmā (Brahmā–Nārada Saṃvāda)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Nārada

Scene: A pañcāyatana altar with five sanctified icons; a devotee lights lamps before each deity during the rainy-season vow, the lamps forming a symmetrical sacred geometry.

P
Pañcāyatana
C
Cāturmāsya
D
Dīpa-dāna

FAQs

Dharma values inclusive, properly ordered worship; lamp-offering in the sacred season yields substantial merit across recognized deity-forms.

The verse occurs within the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya setting, presenting pañcāyatana worship as a kṣetra-appropriate practice.

Perform dīpa-dāna during Cāturmāsya in pañcāyatana shrines / to five deities.