Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

ब्रह्मोवाच । तपः शृणुष्व विप्रेंद्र विस्तरेण महामते । यस्य श्रवणमात्रेण चातुर्मास्येऽ घनाशनम्

brahmovāca | tapaḥ śṛṇuṣva vipreṃdra vistareṇa mahāmate | yasya śravaṇamātreṇa cāturmāsye' ghanāśanam

Brahmā dit : Ô meilleur des brāhmanes, ô sage au grand discernement, écoute en détail cette discipline de tapas ; par la seule audition, les péchés accumulés durant le Cāturmāsya sont détruits.

ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्ता (speaker)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
तपःausterity; penance (topic)
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (श्रवणस्य विषयः)
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
विप्रेन्द्रO best of Brahmins
विप्रेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र + इन्द्र (प्रातिपदिक-समूह)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; संबोधन; समासः: विप्र-इन्द्र = ‘chief of Brahmins’
विस्तरेणin detail
विस्तरेण:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषणवत् (instrumental used adverbially)
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + मति (प्रातिपदिक-समूह)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; बहुव्रीहिः: महा-मति-यस्य सः = ‘one of great intellect’
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध
श्रवणमात्रेणby mere hearing
श्रवणमात्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootश्रवण + मात्र (प्रातिपदिक-समूह)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण; समासः: श्रवण-मात्र = ‘mere hearing’
चातुर्मास्येin Cāturmāsya
चातुर्मास्ये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
घनाशनम्(there is) eating of solid/heavy food
घनाशनम्:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootघन + अशन (प्रातिपदिक-समूह)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय; समासः: घन-अशन = ‘eating of dense/solid (food)’ (i.e., heavy food)

Brahmā

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (context)

Type: kshetra

Listener: Nārada

Scene: Brahmā instructs Nārada in an assembly; Nārada listens intently with vīṇā at his side; monsoon sky hints at Cāturmāsya; a distant shrine of reclining Viṣṇu anchors the theme.

B
Brahmā
N
Nārada
C
Cāturmāsya

FAQs

Hearing dharmic teaching itself is purifying; attentive śravaṇa becomes a form of tapas that removes sin.

The immediate verse stresses Cāturmāsya’s merit; the broader section belongs to the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya within Nāgara Khaṇḍa.

The prescription is to listen (śravaṇa) to the detailed teaching on tapas/Cāturmāsya.