Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 37

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्यो यत्नेन कार्तिके । एकोऽपि नियमः कश्चित्सुसूक्ष्मोऽपि द्विजोत्तमाः

tasmātsarvaprayatnena kāryo yatnena kārtike | eko'pi niyamaḥ kaścitsusūkṣmo'pi dvijottamāḥ

Ainsi donc, ô le meilleur des deux-fois-nés, avec un effort total il faut observer—surtout au mois de Kārtika—ne fût-ce qu’une seule règle, même très subtile et minime.

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-इत्यव्ययीभावप्रयोगः; हेतौ/तस्मादर्थे (indeclinable sense: 'therefore/from that')
सर्वall/entire
सर्व:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन (agreeing with प्रयत्नेन)
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन
कार्यःshould be done
कार्यः:
Vidhi (Injunction/विधि)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु) → कार्य (कृदन्त, यत्)
Formविधेयविशेषण (gerundive/obligatory); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
यत्नेनwith diligence
यत्नेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; एकवचन
कार्तिकेin (the month of) Kārtika
कार्तिके:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन
एकःone
एकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थे (particle: 'even/also')
नियमःa rule/observance
नियमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनियम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
कश्चित्some
कश्चित्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअनिश्चितवाचक सर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन (agreeing with नियमः)
सुसूक्ष्मःvery subtle/minute
सुसूक्ष्मः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + सूक्ष्म (प्रातिपदिक)
Formउपसर्गपूर्वक विशेषण; पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थे (particle)
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born (Brahmins)
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (द्विजानाम् उत्तमाः); पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; सम्बोधनार्थे (vocative sense)

Skanda (deduced)

Tirtha: Kārtika (time-tīrtha)

Type: kshetra

Listener: dvijo-ttamāḥ (best of twice-born) explicitly addressed

Scene: Kārtika evening on a riverbank/temple courtyard: rows of small lamps (dīpas), devotees performing a simple vow with folded hands; starry autumn sky.

K
Kārtika
N
Niyama

FAQs

In Kārtika, even a modest, sincere practice carries great value; consistency matters more than grandeur.

No single tīrtha is named; the verse glorifies the sacred month Kārtika as a ‘pilgrimage in time’.

Undertake at least one niyama during Kārtika, even if minimal.