Previous Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 228

इति श्रीस्कान्दे महा पुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये जलशाय्युपाख्याने ब्रह्मदत्तवरप्रदानोद्धतान्धकासुरकृतशंकराज्ञाव माननवर्णनंनामाष्टाविंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

iti śrīskānde mahā purāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye jalaśāyyupākhyāne brahmadattavarapradānoddhatāndhakāsurakṛtaśaṃkarājñāva mānanavarṇanaṃnāmāṣṭāviṃśatyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ

Ainsi s’achève, dans le vénérable Skanda Mahāpurāṇa—au sein de la Saṃhitā de quatre-vingt-un mille vers—dans la sixième division, le Nāgara Khaṇḍa, dans la glorification des tīrthas du saint domaine de Hāṭakeśvara, dans l’épisode nommé « Jalaśāyī » : le deux-cent-vingt-huitième chapitre, intitulé « L’octroi d’une grâce à Brahmadatta et le récit de la manière dont l’asura Andhaka, enivré d’orgueil, honora l’ordre de Śaṅkara ».

इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्तिसमाप्ति-निपात (quotative/end marker)
श्री-स्कान्देin the venerable Skanda (Purāṇa)
श्री-स्कान्दे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + स्कान्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः: कर्मधारय (श्रीमान् स्कान्दः)
महाgreat
महा:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual), प्रथमा/सप्तमी-सम्बन्ध; ‘पुराण’ विशेषणम्
पुराणेin the Purāṇa
पुराणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
एकाशीतिसाहस्र्याम्in the eighty-one-thousand (verses)
एकाशीतिसाहस्र्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएकाशीति (संख्या-प्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (81,000)
संहितायाम्in the Saṃhitā
संहितायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
षष्ठेin the sixth
षष्ठे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषष्ठ (क्रमसंख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘खण्डे’ विशेषणम्
नागरखण्डेin the Nāgara-khaṇḍa section
नागरखण्डे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनागर (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास
हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येin the Māhātmya of the Hāṭakeśvara sacred field
हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहाटकेश्वर (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (हाटकेश्वरस्य क्षेत्रस्य माहात्म्ये)
जलशायि-उपाख्यानेin the episode called ‘Jalaśāyin’
जलशायि-उपाख्याने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजलशायिन् (प्रातिपदिक) + उपाख्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (जलशायिनः उपाख्याने)
ब्रह्मदत्तवरप्रदानोद्धतान्धकासुरकृतशंकराज्ञा-अवमानन-वर्णनम्the description of the disrespect of Śaṅkara’s command by Andhakāsura, made arrogant by Brahmā’s boon
ब्रह्मदत्तवरप्रदानोद्धतान्धकासुरकृतशंकराज्ञा-अवमानन-वर्णनम्:
Karta (Title as subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मदत्त (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक) + प्रदान (प्रातिपदिक) + उद्धत (प्रातिपदिक) + अन्धकासुर (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त) + शंकर (प्रातिपदिक) + आज्ञा (प्रातिपदिक) + अवमानन (प्रातिपदिक) + वर्णन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; दीर्घ-तत्पुरुष-समास (…वर्णनम् = description of the disrespect of Śaṅkara’s command done by the arrogant Andhakāsura, (made) haughty by the boon granted by Brahmā)
नामnamed
नाम:
Sambandha (Naming marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-निपात (particle meaning ‘called/named’)
अष्टाविंशति-उत्तर-द्विशततमःthe 228th
अष्टाविंशति-उत्तर-द्विशततमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टाविंशति (संख्या) + उत्तर (प्रातिपदिक) + द्विशततम (क्रमसंख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (द्विशततमस्य अष्टाविंशत्युत्तरः = 228th)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Narrative colophon (textual/compilational marker; not a character’s speech)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis of Naimiṣāraṇya (implied)

Scene: A manuscript-like closing tableau: scribal colophon band naming Skanda Mahāpurāṇa, Nāgara-khaṇḍa, Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya, and the Jalaśāyī episode; a calm devotional closure.

S
Skanda Purāṇa
N
Nāgara Khaṇḍa
H
Hāṭakeśvara-kṣetra
J
Jalaśāyī
B
Brahmadatta
A
Andhaka (Andhakāsura)
Ś
Śaṅkara (Śiva)

FAQs

Even a powerful being becomes truly elevated only by honoring dharma—here framed as obedience to Śaṅkara’s command—within the sanctifying context of a celebrated tīrtha.

Hāṭakeśvara-kṣetra, presented under the Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya, with the Jalaśāyī episode as its narrative frame.

No direct ritual (snāna/dāna/japa) is stated in this colophon; it functions as a chapter-title and location marker for the māhātmya.