Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

कार्तिक्यां कृत्तिकायोगे यः करोति प्रदक्षिणाम् । त्रिपुष्करस्य मौनेन नरकं न स पश्यति

kārtikyāṃ kṛttikāyoge yaḥ karoti pradakṣiṇām | tripuṣkarasya maunena narakaṃ na sa paśyati

Au mois de Kārtika, lorsque survient la conjonction de Kṛttikā, quiconque accomplit la pradakṣiṇā et observe le silence sacré à Tripuṣkara ne verra point l’enfer.

कार्तिक्याम्in (the month of) Kārtika / on Kārtikī
कार्तिक्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्तिकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कालवाचक-सप्तमी (in the month/occasion of Kārtikī)
कृत्तिकायोगेat the conjunction/asterism of Kṛttikā
कृत्तिकायोगे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृत्तिका + योग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—कृत्तिकायाः योगः (षष्ठी-तत्पुरुष)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
करोतिdoes/performs
करोति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
प्रदक्षिणाम्circumambulation
प्रदक्षिणाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
त्रिपुष्करस्यof Tripuṣkara (the three Puṣkaras)
त्रिपुष्करस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्रि + पुष्कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; समासः—त्रीणि पुष्कराणि (द्विगु)
मौनेनby silence / with vow of silence
मौनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमौन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करणवाचक
नरकम्hell
नरकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पश्यतिsees/experiences
पश्यति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Bhīṣma (to Yudhiṣṭhira)

Tirtha: Tripuṣkara

Type: kshetra

Scene: At Pushkar’s sacred precincts, pilgrims in Kārtika perform silent circumambulation around the lake/temple path under a starry sky marked by Kṛttikā; lamps line the ghāṭas; the mood is restrained and devotional.

K
Kārtika (month)
K
Kṛttikā
P
Pradakṣiṇā
T
Tripuṣkara (Pushkar)
M
Mauna-vrata

FAQs

Kārtika-devotion expressed through pradakṣiṇā and disciplined vows (like mauna) at holy places is exalted as a liberating purifier.

Tripuṣkara (commonly identified with the Puṣkara tīrtha region) is singled out.

Performing pradakṣiṇā during Kārtika at Kṛttikā-yoga and keeping mauna (silence) at Tripuṣkara.