Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 226›Shloka 48
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

Devanagari script

लोहदंष्ट्रास्ततो रौद्राः सारमेया व्यवस्थिताः । भक्षयंति च ते पापान्पृष्ठमांसा शिनो नरान् । त्रैपक्षिके कृते श्राद्धे तेभ्यो मुक्तिमवाप्नुयुः

Transliteration

lohadaṃṣṭrāstato raudrāḥ sārameyā vyavasthitāḥ | bhakṣayaṃti ca te pāpānpṛṣṭhamāṃsā śino narān | traipakṣike kṛte śrāddhe tebhyo muktimavāpnuyuḥ

Translation

Puis se tiennent prêts de féroces chiens aux crocs de fer; ils dévorent les pécheurs, mangeant la chair de leur dos. Lorsque le śrāddha tri-pakṣa est accompli, ces êtres obtiennent la délivrance de ce supplice.

Word by Word
लोहदंष्ट्राःiron-fanged (dogs)
लोहदंष्ट्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोह + दंष्ट्रा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘लोह-दंष्ट्रा:’ (having iron fangs)
ततःthen
ततः:
Kriyavisheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
रौद्राःfierce
रौद्राः:
Visheshana (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण—सारमेयानाम्
सारमेयाःdogs
सारमेयाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसारमेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
व्यवस्थिताःstationed
व्यवस्थिताः:
Visheshana (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootवि + अव + स्था (धातु) → व्यवस्थित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त/PPP; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण—सारमेयानाम्
भक्षयन्तिdevour
भक्षयन्ति:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पापान्sinful
पापान्:
Visheshana (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण—नरान्
पृष्ठमांसाः(eating) the flesh of the back
पृष्ठमांसाः:
Visheshana (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootपृष्ठ + मांस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण—ते (सारमेयाः); ‘(devouring) back-flesh’/‘back-fleshed’ (i.e., eating the flesh of the back)
शिनःferocious
शिनः:
Visheshana (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootशिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण—ते; ‘तीक्ष्ण/हिंस्र’ (fierce, harmful)
नरान्men
नरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
त्रैपक्षिकेin the traipakṣika (three-fortnight) occasion
त्रैपक्षिके:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootत्रैपक्षिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण—श्राद्धे; ‘त्रैपक्षिक’ (pertaining to three fortnights)
कृतेwhen performed
कृते:
Kriya (Circumstantial/सति)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी (when done)
श्राद्धेin the śrāddha rite
श्राद्धे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, बहुवचन
मुक्तिम्release
मुक्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अवाप्नुयुःwould obtain
अवाप्नुयुः:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन
Speaker

Skanda (deduced from Nāgara-khaṇḍa māhātmya narrative style)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A hellish plain where iron-fanged dogs surround fallen sinners, tearing at their backs; above, a contrasting vignette shows a śrāddha being performed, sending cooling relief.

Characters & Entities
S
Sārameya (dogs)

FAQs

Pāpa brings correspondingly harsh consequences, yet prescribed ancestral rites can become channels of mercy and release.

The verse functions as dharma-upadeśa within the Tīrthamāhātmya context; it does not name a particular tīrtha in this line.

The tri-pakṣa (traipakṣika) śrāddha, presented as a means of liberation for the afflicted.

←Previous Verse
Next Verse→