Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

यदर्थेन महाराज पृष्टोस्माभिर्यतो भवान् । तस्मान्नो दक्षिणां देहि संदेहघ्नां तपोत्तम

yadarthena mahārāja pṛṣṭosmābhiryato bhavān | tasmānno dakṣiṇāṃ dehi saṃdehaghnāṃ tapottama

« Ô grand Roi, puisque c’est pour cela même que nous t’avons interrogé, accorde-nous donc une dakṣiṇā qui dissipe le doute, ô le meilleur des ascètes. »

यदर्थेनfor which purpose
यदर्थेन:
Hetu/Reason (हेतु)
TypeNoun
Rootयद् + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; यदर्थः तेन (षष्ठी-तत्पुरुष/सम्बन्ध)
महाराजO great king
महाराज:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (8th), एकवचन
पृष्टः(you were) asked
पृष्टः:
Karta-predicate (विधेय)
TypeVerb
Rootप्र + छद्/पृच्छ् (धातु) → पृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि भावः
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Kartr (agent in passive)/Karana (कर्ता-तृतीया)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd), बहुवचन
यतःsince, because
यतः:
Hetu/Reason (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; आदरार्थक सर्वनाम
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu/Reason (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; ‘अतः/तस्मात्’ (ablatival adverb)
नःto us
नः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th), बहुवचन (enclitic)
दक्षिणाम्a priestly fee, gift
दक्षिणाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
देहिgive
देहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थे), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
संदेहघ्नाम्that destroys doubt
संदेहघ्नाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसंदेह + घ्न (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘दक्षिणाम्’ इति विशेषण; संदेहं हन्ति इति (उपपद-तत्पुरुष)
तपोत्तमO best of ascetics
तपोत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतपस् + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (8th), एकवचन

Brāhmaṇas

Scene: Brāhmaṇas respectfully requesting from the king not wealth but a doubt-destroying dakṣiṇā—symbolized as a scroll of dharma or a lamp of knowledge.

B
Brāhmaṇas
K
King (Mahārāja)

FAQs

The highest ‘dakṣiṇā’ is not wealth but knowledge that removes doubt and establishes dharma.

The verse belongs to a Tīrthamāhātmya context, but this line alone does not identify the tīrtha by name.

It redefines dakṣiṇā as a request for doubt-destroying guidance (upadeśa), rather than material payment.