Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

तं दृष्ट्वा तादृशं शक्रं दितिः प्रोवाच सादरम् । प्रणतं संस्थितं पार्श्वे भयव्याकुलचेतसम्

taṃ dṛṣṭvā tādṛśaṃ śakraṃ ditiḥ provāca sādaram | praṇataṃ saṃsthitaṃ pārśve bhayavyākulacetasam

Voyant Śakra en cet état, Diti lui adressa la parole avec déférence; tandis qu’il se tenait à l’écart, incliné, l’esprit bouleversé par la crainte.

तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Adverbial action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिकक्रिया; धातुः—दृश्
तादृशम्such, of that kind
तादृशम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतादृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (शक्रम्)
शक्रम्Indra (Śakra)
शक्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
दितिःDiti
दितिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
प्रोवाचsaid, spoke
प्रोवाच:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; उपसर्गः—प्र
सादरम्respectfully
सादरम्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस-आदर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (Adverb)
प्रणतम्bowed down
प्रणतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-नम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (तम्/शक्रम्)
संस्थितम्standing, stationed
संस्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (तम्/शक्रम्)
पार्श्वेat the side
पार्श्वे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपार्श्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्
भयव्याकुलचेतसम्whose mind was agitated with fear
भयव्याकुलचेतसम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभय + व्याकुल + चेतस् (प्रातिपदिकानि)
Formसमासः (तत्पुरुषः; भयेन व्याकुलं चेतः यस्य/यस्य चेतः भयव्याकुलम् इति), पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (तम्/शक्रम्)

Narrator (Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa context; traditionally Sūta)

Listener: Śaunaka and sages (typical frame; not stated in the verse)

Scene: Diti, composed yet grave, addresses a diminished Indra standing aside with folded hands, head bowed, face strained by fear; the atmosphere is intimate and admonitory.

D
Diti
I
Indra (Śakra)

FAQs

Dharma includes restraint and dignified speech even toward an offender; humility opens the door to correction.

No holy site is named in this verse; it transitions into dialogue within the chapter’s larger māhātmya setting.

None; it introduces a conversational turn in the narrative.