Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

मन्वाद्या वा युगाद्याश्च तेषां संक्रांतयोऽपराः । व्यतीपातो गजच्छाया ग्रहणं सोम सूर्ययोः

manvādyā vā yugādyāśca teṣāṃ saṃkrāṃtayo'parāḥ | vyatīpāto gajacchāyā grahaṇaṃ soma sūryayoḥ

«Parmi ces occasions figurent les commencements des Manu et des Yuga, leurs diverses saṅkrānti (transitions solaires), le Vyatīpāta, la Gaja-chāyā, ainsi que les éclipses de la Lune et du Soleil.»

मन्वाद्याः(times) beginning with Manu (Manv-ādi)
मन्वाद्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्वादि (प्रातिपदिक: मनु + आदि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; (कालाः इत्यस्य विशेषण/समुच्चय)
वाor
वा:
None
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पबोधक-अव्यय (disjunctive particle)
युगाद्याः(times) beginning with yugas
युगाद्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुगादि (प्रातिपदिक: युग + आदि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
and
:
None
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तेषाम्of those
तेषाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
संक्रान्तयःtransits (saṅkrāntis)
संक्रान्तयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंक्रान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
अपराःother, additional
अपराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (संक्रान्तयः)
व्यतीपातःVyatīpāta (astronomical conjunction)
व्यतीपातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यतीपात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
गजच्छायाGaja-chāyā (named time/phenomenon)
गजच्छाया:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगजच्छाया (प्रातिपदिक: गज + छाया)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
ग्रहणम्eclipse
ग्रहणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootग्रहण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सोमof the moon
सोम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन; (सोमसूर्ययोः इत्यत्र पूर्वपद)
सूर्ययोःand of the sun
सूर्ययोः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन; (सोम + सूर्य)

Bhartṛyajña (sage)

Type: kshetra

Scene: A royal listener receives a sacred calendar: sages point to the sky where Sun and Moon align; symbols of saṅkrānti, vyatīpāta, eclipse, and ritual vessels appear, suggesting the convergence of astronomy and pilgrimage merit.

M
Manu
Y
Yuga
S
Saṅkrānti
V
Vyatīpāta
G
Gajacchāyā
S
Soma (Moon)
S
Sūrya (Sun)

FAQs

Cosmic and calendrical junctions are treated as spiritually potent, amplifying the merit of Pitṛ-offerings.

No single tīrtha is singled out in this verse; it enumerates sacred times within the Hāṭakeśvara-kṣetra teaching context.

Śrāddha is recommended on yuga/manu beginnings, saṅkrāntis, vyatīpāta, gajacchāyā, and solar/lunar eclipses.