Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 216›Shloka 113
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 113

Devanagari script

ब्रह्मोवाच । अन्यो युष्मत्प्रतुष्ट्यर्थमुपायश्चिंतितो मया । स लघुर्येन वोऽत्यंतं तृप्तिर्भवति शाश्वती

Transliteration

brahmovāca | anyo yuṣmatpratuṣṭyarthamupāyaściṃtito mayā | sa laghuryena vo'tyaṃtaṃ tṛptirbhavati śāśvatī

Translation

Brahmā dit : J’ai conçu un autre moyen pour votre entière satisfaction—un moyen simple—par lequel votre plénitude devient totale et impérissable.

Word by Word
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Speaker/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्शभूत/perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
अन्यःanother
अन्यः:
Karta (Subject, qualifier)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘उपायः’ इत्यस्य विशेषणम्
युष्मत्प्रतुष्ट्यर्थम्for your satisfaction
युष्मत्प्रतुष्ट्यर्थम्:
Prayojana (Purpose)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रतुष्टि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (‘युष्मत्-प्रतुष्टिः’ = your satisfaction) + तत्पुरुषः (‘प्रतुष्टि-अर्थ’ = for the sake of); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रयोजनार्थे (purpose)
उपायःa means, method
उपायः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
चिन्तितःdevised, thought out
चिन्तितः:
Karta (Subject, adjectival predicate)
TypeAdjective
Rootचिन्त् (धातु) → चिन्तित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘उपायः’ इत्यस्य विशेषणम्
मयाby me
मया:
Karaṇa/Karta (Agent in passive sense)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; उत्तम-पुरुष-सर्वनाम
सःthat (means)
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
लघुःeasy, light
लघुः:
Karta (Subject, qualifier)
TypeAdjective
Rootलघु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘सः’/‘उपायः’ इत्यस्य विशेषणम्
येनby which
येन:
Karaṇa (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
वःyour
वः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-रूपम्; अत्र षष्ठी-बहुवचनम् (your) इति ग्रहणम्
अत्यन्तम्completely, exceedingly
अत्यन्तम्:
Sambandha (Degree)
TypeIndeclinable
Rootअत्यन्त (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावे प्रयुक्तम्; क्रियाविशेषणम् (intensifier adverb)
तृप्तिःsatisfaction, contentment
तृप्तिः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
भवतिbecomes, is
भवति:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
शाश्वतीeternal, lasting
शाश्वती:
Karta (Subject, qualifier)
TypeAdjective
Rootशाश्वत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘तृप्तिः’ इत्यस्य विशेषणम्
Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gayāśiras

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: ब्रह्मा उपदेश-मुद्रा में, पितृगण आश्वस्त; वाणी में ‘लघुरुपायः’ और ‘शाश्वती तृप्तिः’ का तेज।

Characters & Entities
B
Brahmā

FAQs

Dharma can be made accessible: a simple, well-placed rite can yield enduring benefit for the ancestors.

The next verses clarify the tīrtha as Gayāśiras, renowned for granting pitṛ-satisfaction.

A forthcoming ‘simple means’—contextually, performing śrāddha at a particular tīrtha.

←Previous Verse
Next Verse→