Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

आनर्त उवाच । अन्येऽपि विविधाः कालाः सन्ति पुण्यतमा द्विज । कस्माच्चेंदुक्षये श्राद्धं विशेषा त्समुदाहृतम्

ānarta uvāca | anye'pi vividhāḥ kālāḥ santi puṇyatamā dvija | kasmācceṃdukṣaye śrāddhaṃ viśeṣā tsamudāhṛtam

Ānarta dit : «Ô dvija (deux-fois-né), il existe aussi bien d’autres moments d’un mérite suprême. Pourquoi donc l’offrande du Śrāddha est-elle particulièrement louée lorsque la Lune décroît ?»

आनर्तःĀnarta
आनर्तः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootआनर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अन्येother
अन्ये:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; विशेषणम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/particle)
विविधाःvarious
विविधाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; विशेषणम्
कालाःtimes/occasions
कालाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन
सन्तिare/exist
सन्ति:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
पुण्यतमाःmost meritorious
पुण्यतमाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; तमप्-प्रत्यय (superlative)
द्विजO brāhmaṇa
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
कस्मात्from what cause/why
कस्मात्:
Hetu (Cause-source query/हेतु)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; प्रश्नवाचक
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/Conjunction)
इन्दुक्षयेat the waning/new-moon (moon’s decline)
इन्दुक्षये:
Adhikaraṇa (Time-location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक) + क्षय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (इन्दोः क्षयः); पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
श्राद्धम्śrāddha
श्राद्धम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
विशेषात्especially/in particular
विशेषात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन
समुदाहृतम्has been declared/mentioned
समुदाहृतम्:
Kriyā (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootसम् + उद् + आ + हृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन

Ānarta

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Bhartṛyajña (addressed as dvija/mahāmune)

Scene: King Ānarta respectfully questions a sage about the special merit of śrāddha during the Moon’s waning; the sky shows a thinning crescent; a ritual platform with darbha and water-vessel sits nearby.

Ā
Ānarta
Ś
Śrāddha
I
Indu (Moon)

FAQs

It urges discernment in dharma by asking why certain sacred times are singled out for ancestral rites.

The setting remains within Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya, though this verse focuses on sacred timing rather than a new site.

Śrāddha is discussed, specifically its special commendation at the Moon’s waning (Amāvasyā context).