Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

ऋषय ऊचुः । गणनाथस्य चोत्पत्तिं सांप्रतं सूत नो वद । कथमेष समुत्पन्नः किं माहात्म्यः प्रकीर्तितः

ṛṣaya ūcuḥ | gaṇanāthasya cotpattiṃ sāṃprataṃ sūta no vada | kathameṣa samutpannaḥ kiṃ māhātmyaḥ prakīrtitaḥ

Les sages dirent : «À présent, ô Sūta, dis-nous l’origine de Gaṇanātha. Comment est-Il venu à l’existence, et quelle grandeur (māhātmya) proclame-t-on de Lui ?»

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
गणनाथस्यof Gaṇanātha
गणनाथस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगणनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
and
:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)
उत्पत्तिम्origin; birth
उत्पत्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
साम्प्रतम्now; at present
साम्प्रतम्:
Sambandha/Modifier (सम्बन्ध/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रतम् (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
सूतO Sūta
सूत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
नःto us; for us
नः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) बहुवचन (enclitic); ‘our/to us’ (contextually dative sense)
वदtell
वद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
कथम्how
कथम्:
Sambandha/Modifier (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रश्नवाचक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
एषःthis (one)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
समुत्पन्नःarisen; born
समुत्पन्नः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्√पद्/उत्√पन् (धातु) + सम्- (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; प्रश्नवाचक
माहात्म्यःgreatness; sacred glory
माहात्म्यः:
Karta/Predicate-Noun (विधेय)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (पाठे ‘माहात्म्यः’ इति पुल्लिङ्गरूपं दृश्यते—अर्थतः माहात्म्यम्)
प्रकीर्तितःis proclaimed
प्रकीर्तितः:
Kriya/Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootकीर्त् (धातु) + प्र- (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)

Ṛṣis (Sages)

Tirtha: Gaṇanātha

Type: kshetra

Listener: Ṛṣayaḥ (sages)

Scene: Forest-āśrama setting: a circle of ṛṣis respectfully questioning Sūta about Gaṇanātha’s origin and proclaimed greatness; palm-leaf manuscripts, sacrificial fires, calm yet expectant faces.

Ṛṣis
S
Sūta
G
Gaṇanātha (Gaṇeśa)

FAQs

Purāṇic learning proceeds through inquiry: asking about a deity’s origin and glory is itself a dharmic gateway to understanding.

Indirectly, the Gaṇanātha shrine in the Viśvāmitra-associated sacred region; the verse initiates its explanatory narrative.

None; it is a request for the origin-story and the proclaimed māhātmya.