Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

ब्राह्मण्यार्थे न सम्प्रोक्तः कथंचित्स महातपाः । ब्राह्मणस्त्वं वसिष्ठेन ततो वैरमजायत

brāhmaṇyārthe na samproktaḥ kathaṃcitsa mahātapāḥ | brāhmaṇastvaṃ vasiṣṭhena tato vairamajāyata

Bien qu’il fût un grand ascète, Vasiṣṭha ne le reconnut nullement, quant au statut de brāhmaṇa, en disant : « Tu es brāhmaṇa » ; de là naquit l’inimitié.

ब्राह्मण्यार्थेfor the purpose of brahminhood
ब्राह्मण्यार्थे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootब्राह्मण्य-अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्राह्मण्यस्य अर्थः)
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
सम्प्रोक्तःwas told/was instructed
सम्प्रोक्तः:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-√वच् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
कथंचित्somehow
कथंचित्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथंचित् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
महातपाःthe great ascetic
महातपाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहातपस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः कर्मधारयः (महान् तपाः यस्य)
ब्राह्मणःa brahmin
ब्राह्मणः:
Predicate (Pratijna/प्रत्ययार्थ)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
वसिष्ठेनby Vasiṣṭha
वसिष्ठेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
ततःthereupon/then
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
वैरम्enmity
वैरम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवैर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अजायतarose
अजायत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद

Mārkaṇḍeya

Listener: Rohitāśva

Scene: Vasiṣṭha withholds acknowledgment; Viśvāmitra, austere and wounded, turns inward toward tapas—fire of resolve replacing the fire of anger.

V
Viśvāmitra
V
Vasiṣṭha

FAQs

External recognition and inner attainment can clash; Purāṇic dharma emphasizes transformation through tapas and righteous practice over mere labels.

Not specified in this verse; it continues the backstory within the tīrtha-māhātmya chapter.

None directly; it frames the emotional and dharmic tension that precedes the teaching of a vrata.