Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

तमेवार्थं महाभागाः कथयिष्ये यथार्थतः । तच्छृणुध्वं पुरावृत्तं सर्वं सर्वे समाहिताः

tamevārthaṃ mahābhāgāḥ kathayiṣye yathārthataḥ | tacchṛṇudhvaṃ purāvṛttaṃ sarvaṃ sarve samāhitāḥ

Sur ce même sujet, ô bienheureux, je parlerai avec vérité, tel qu’il est. Écoutez donc tous, l’esprit recueilli, l’entier récit des temps anciens.

तम्that
तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (of ‘अर्थम्’)
एवindeed / just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्ययम् (emphatic particle)
अर्थम्the matter
अर्थम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
महाभागाःO fortunate ones
महाभागाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहā (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समासः (महान् भागः यस्य सः); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सम्बोधनार्थे अपि प्रयोगः (vocative sense)
कथयिष्येI shall narrate
कथयिष्ये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ्/कथय् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), परस्मैपदम्, उत्तम-पुरुषः (1st person), एकवचनम्
यथार्थतःtruthfully / as it really is
यथार्थतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; ‘-तः’ तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्ययम् (adverb: in accordance with truth)
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (of ‘पुरावृत्तम्’)
शृणुध्वम्listen (you all)
शृणुध्वम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), आत्मनेपदम्, मध्यम-पुरुषः (2nd person), बहुवचनम्
पुरावृत्तम्the ancient event
पुरावृत्तम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरा (अव्यय) + वृत्त (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समासः (पुरा वृत्तम् = formerly happened); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्वम्entire
सर्वम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (of ‘पुरावृत्तम्’)
सर्वेall (of you)
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
समाहिताःattentive / composed
समाहिताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + धा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त-कृदन्तः (past participle used adjectivally); पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्

Mārkaṇḍeya (contextual, continuing narration)

Listener: assembled devotees/listeners (mahābhāgāḥ)

Scene: The speaker (narrator/ṛṣi) raises a hand in teaching gesture; an assembly of listeners sits in orderly rows, heads bowed, indicating collective attentiveness to an ancient sacred account.

FAQs

True understanding in Purāṇic dharma begins with attentive śravaṇa—listening with a steady mind to an authentic narration.

The verse functions as a narrative preface within the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya; the specific tīrtha is not named in this line alone.

No direct rite is prescribed here; it establishes the discipline of concentrated listening before the vrata/teaching is given.